رابطه ضعف دولت درخاورمیانه با منازعهآمیز شدن مجموعهامنیتیمنطقهای و ناامنی(عراق و سوریه)
نویسندگان
1 دانشیار دپارتمان روابط بین الملل دانشگاه علامه طباطبایی. سیاست بین الملل. خاورمیانه
2 دانشگاه علامه طباطبایی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی
doi
10.22124/wp.2019.3692چکیده
خاورمیانه در سالهای بعد از جنگ سرد با رخدادهای ناامنساز متعددی همچون جنگ، تجزیه طلبی، ناآرامیهای اجتماعی، ترور، مسابقهی تسلیحاتی، معمای امنیت، رشد و فعالیت گروههای تروریستی مواجه بوده است. ارزیابی تحولات خاورمیانه در سه دههی اخیر نشانگر اثرگذاری پررنگ مولفهی «ضعف دولت» بربروز و ظهور ناامنیهاست. برهمین اساس این پژوهش درصدد است تا با استفاده از روش تحلیلی ـ تبیینی به سوال چگونگی تاثیر ضعف دولت های منطقه (مطالعهی موردی عراق و سوریه) بر بروز ناامنیهای خاورمیانه در بعد از جنگ سرد پاسخ دهد. یافتههای پژوهش نشان میدهد که فرآیند دولت ـ ملتسازی درخاورمیانه به صورت ناقص رخ داده است و این موضوع علاوه بر تضعیف ساختار دولتها مشتمل بر «ایده»، «نهاد»، «پایگاه مادی» درخاورمیانه و تشدیدکجکارکردی آنها در بخشهای نظامی، سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و زیست محیطی، کاهش مشروعیت و منازعات افقی و عمودی درونی دولتهای منطقه را نیز به دنبال داشتهاست.ازآنجایی که سیاست خارجی دولتها و نحوهی تعامل آنها با همدیگر و ترتیبات امنیت منطقهای متاثر از سطح داخلی است، بنابراین ناتوانی درونی دولتها در خاورمیانه زمینهساز شکلگیری مجموعهی امنیتی«منازعهآمیز»، مداخلهی قدرتهای بزرگ و تولید ناامنی درمنطقه شدهاست.