گسل ها و چالش یکپارچگی عراق: آثار و پیامدهای امنیتی برای ایران
نویسندگان
1 استادیار روابط بینالملل پژوهشگاه مطالعات اجتماعی و فرهنگی
2 فارغ التحصیل دکتری روابط بین الملل دانشگاه تربیت مدرس
doi
10.22124/wp.2019.3684چکیده
عراق پس از صدام از مهمترین حوزههای سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران محسوب میشود. در حالیکه شکافهای داخلی، رقابتهای سیاسی و چالشهای امنیتی در عراق جدید افزایش یافته، تشکیل کشور کردی در مرزهای غربی ایران و تجزیه عراق به عنوان یکی از سناریوهای محتمل در مورد آینده این کشور بیش از پیش تقویت شده است. هدف از این پژوهش بررسی این مسأله است که تجزیه عراق چگونه میتواند بر امنیت ملی ج.ا.ایران تأثیر بگذارد؟ برای سنجش این موضوع از لحاظ نظری، از رهیافت ترکیبی امنیت ملی لینور جی مارتین بهره گرفته شده و از لحاظ روشی، برای فهم رابطه بین متغیرها، از روش علّی، استفاده شده است. یافتههای پژوهش نشان میدهد، گسلهای حاصل از تجزیهی عراق با فعال ساختن موضوع اقلیتها و دامن زدن به شکافهای قومی-مذهبی مختلف، ایجاد دولتهای جدید در مجاورت ایران و تقویت جریانهای معارض و بازیگران رقیب، منجر به شکلگیری تهدیدات امنیتی گستردهای علیه تمامیت ارضی، انسجام اجتماعی و نظام سیاسی ایران میگردد. لذا به رغم اینکه ایران سیاستها و کنشهای موثری برای حمایت از وحدت و ثبات عراق اتخاذ کرده است، کاهش تهدیدات ناشی از تجریه عراق، نیازمند تمرکز بیشتر بر ابعاد و جوانب احتمالی چنین سناریویی است.