شناسایی عوامل قارچی مولد لکهبرگی گوجهفرنگی و کنترل بیولوژیکی آنها توسط آنتاگونیستهای ناحیه ریزوسفر گوجهفرنگی در منطقه سیستان
نویسندگان
1 دانشجوی سابق کارشناسی ارشد، بیماریشناسی گیاهی، دانشکده کشاورزی دانشگاه زابل
2 دانشجوی سابق کارشناسی ارشد، بیماریشناسی گیاهی، دانشکده کشاورزی دانشگاه زابل
3 دانشیار بیماریشناسی گیاهی، دانشکده کشاورزی دانشگاه زابل
doi
10.22059/jbioc.2017.62731چکیده
به منظور شناسایی و کنترل بیولوژیک عوامل قارچی مولد لکه برگی گوجهفرنگی در منطقه سیستان، طی سالهای ۹۳-۹۲ از مزارع و گلخانههای مختلف نمونهبرداری بهعمل آمد. جداسازی و تشخیص گونهها با استفاده از روشهای استاندارد در آزمایشگاه انجام گرفت. در مجموع ۱۰۲ جدایه قارچی بهدست آمد که بر اساس خصوصیات ریختشناسی در شش گونه Alternaria alternata، A. dumosa، A. tenuissima، A. mimicula، A. tomaticolaوCladosporium cladosporiodes قرار گرفتند. همه قارچهای جداسازی شده روی گوجهفرنگی بیماریزا بودند. در این پژوهش گونه C. cladosporiodes بهعنوان عامل بیماری روی گوجهفرنگی برای اولین بار از ایران گزارش میشود. به منظور کنترل بیولوژیک بیمارگرها از مجموع ۲۲۰ جدایه قارچی و باکتریایی جدا شده از ریزوسفر گوجهفرنگی، ۱۰ جدایه به روش کشت متقابل توانایی آنتاگونیستی بالایی در برابر قارچهای بیمارگر از خود نشان دادند. این جدایهها شامل Trichoderma harzianum، T. virensو B. subtilisبودند. در بررسیهای آزمایشگاهی مشخص شد که T. harzianum، T. virens، BS1 و BS2 دارای اثرات آنتاگونیستی بالاتری بودند که بیشترین اثر بازدارندگی روی A. alternata بهترتیب ۶۷/۵۵، ۸۳/۵۲، ۷۱/۵۸ و ۵۷/۵۸ درصد داشتند. به همین دلیل این جدایهها جهت آزمایشهای بیوکنترلی در شرایط گلخانه انتخاب گردیدند. بر اساس نتایج آزمایشهای گلخانهای، جدایههای آنتاگونیست باعث کاهش شدت بیماریزایی و بهبود عملکرد صفات زراعی شدند. در این میان از قارچهای آنتاگونیست گونه T. harzianum و از جدایههای باکتریایی، جدایه BS1 عملکرد بهتری را نشان داده بودند.