تحلیل چگونگی بازنمایی انسان معاصر در آثار کیومرث کیاست، کوروش شیشه‌گران و آیدین آغداشلو

نویسندگان

1 دانش‌آموختۀ کارشناسی ارشد پژوهش هنر، دانشکده هنر، موسسه آموزش عالی فردوس، مشهد، ایران

2 استادیار گروه ادبیات نمایشی، دانشکده هنر، موسسه آموزش عالی فردوس، مشهد، ایران

doi
10.22059/ijar.2023.353032.459786
چکیده

جست‌وجوی چگونگی بازنمایی یک امر یا مفهوم (مانند انسان) در آثار هنری، راهی برای واکاوی اندیشه یا فرهنگ هنرمند باشد. بررسی این مسئله در بستر نقاشی معاصر ایران، راهی برای شناخت بهتر این هنر و دغدغۀ هنرمندان در این زمینه است. در این پژوهش، چگونگی بازنمایی انسان معاصر در نقاشی‌های کیومرث کیاست، کوروش شیشه‌گران و آیدین آغداشلو بررسی و تحلیل می‌شود. روش گردآوری اطلاعات، کتابخانه‌ای و در بررسی آثار، مشاهده تصاویر است. تحلیل با روش کیفی صورت می‌پذیرد. این پژوهش نشان می‌دهد که کیاست با دفرمه کردن اندام‌ها و با زبان استعاره، دغدغه‌ها و سقوط انسان را نشان می‌دهد. انسان آثار کیاست، موجودی آشفته و غم‌زده از اتفاقات روزمره و به دنبال آرامش و رهاسازی ذهن و روح زنجیر شده خود است. همچنین شیشه‌گران با خط‌های کژ و پرآشوب و همینطور قدرت رنگ، پیچیدگی و سرگردانی انسان امروزی را به تصویر می‌کشد. انسانی سرشار از شور و انرژی‌هایی بی‌قرار و عنان گسیخته که در جهانی پرآشوب سرگردان شده است. آغداشلو نیز با التقاط بین هنر مدرن و سنت‌های شرقی، با نمایش آثاری مچاله و نیم سوخته سعی در نمایش حیرت، افسون‌زدگی، افسوس و دغدغۀ آینده، بی‌حرمتی زمانه و چیرگی جهالت دارد. انسان به گونه‌ای در آثار سه هنرمند به نمایش گذاشته شده که دچار بی‌هویتی شده است و در حالتی تکه تکه قرار دارد. رنج بردن و قرار گرفتن در شرایط نامساعد زندگی فردی و اجتماعی، نوعی بحران وجودی برای این انسان به ارمغان آورده است. در آثار هیچ یک از این سه هنرمند، انسان در وضعیتی مطلوب قرار ندارد.