فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مدیریت جنگل می‌تواند تأثیرات قابل‌ توجهی بر کیفیت منابع آب در حوزه‌های آبخیز داشته باشد. این پژوهش، با هدف بررسی اثر عملیات بهره‌برداری با استفاده از اسکیدر چرخ‌لاستیکی بر متغیرهای کیفی آب و غلظت برخی فلزات سنگین در عرصة صنوبرکاری سری ۲ تنیان شهرستان صومعه‌سرا انجام شد. نمونه­برداری از جریان رودخانة خون­آبکش در داخل عرصة صنوبرکاری انجام شد. متغیرهای دمای آب، pH، هدایت الکتریکی و مواد جامد محلول به‌صورت سه تکرار در طول یک مسیر آبراهه اندازه‌گیری شدند. همچنین نمونه‌برداری آب برای سنجش غلظت فلزات سنگین و وزن رسوبات در فواصل ۴۰ متری مسیر آبراهه انجام و داده‌ها با استفاده از طیف‌سنج پلاسمای القایی (ICP) تحلیل شدند. نتایج نشان داد بین شدت بهره‌برداری و افزایش دمای آب، هدایت الکتریکی، مواد محلول و تغییرات pH رابطة معنی‌دار وجود دارد. همچنین میانگین غلظت فلزات سرب، نیکل، وانادیوم، کروم، روی و آهن در مناطق مختلف رودخانه تفاوت معنی‌داری نشان داد، اما کبالت تفاوت معنی‌داری نداشت. بیشترین تغییرات مربوط به متغیرهای آهن، وزن رسوبات و وانادیم به‌ترتیب به‌میزان 58/002، 21/1429و 1486/5 میلی‌گرم بر لیتر و کمترین تغییرات مربوط به متغیرهای کادمیم، سرب و مس به‌ترتیب به‌میزان 0/0371، 0/434 و 1/2196 میلی‌گرم بر لیتر بود. نتایج آزمون تی مستقل نیز نشان داد، کیفیت آب در عرصة بهره‌برداری نسبت به منطقة شاهد کاهش یافته است. به‌طور کلی، حذف پوشش گیاهی و تاجی ناشی از بهره‌برداری و عملیات بهره‌برداری زمینی موجب افزایش رسوبات، فلزات سنگین و کاهش کیفیت آب رودخانه شده است. این نتایج، ضرورت مدیریت دقیق عملیات بهره‌برداری جنگل برای حفاظت از منابع آبی را نشان می‌دهد.