مورفولوژی نوری و کاربرد آن در ژئومورفولوژی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه جغرافیای طبیعی، دانشکدة علوم جغرافیایی و برنامه ‏ریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

2 دانشیار، گروه جغرافیای طبیعی، دانشکدة علوم جغرافیایی و برنامه‏ ریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

doi
10.22059/jphgr.2018.234682.1007069
چکیده

ژئومورفولوژیست‏ها برای نمایش ناهمواری‏ها و اشکال ژئومورفیک سطح زمین از مدل‏های مختلفی استفاده می‏کنند؛ یکی از پُرکاربردترین آن‏ها مدل سایه- روشن است که با تابش فرضی نور از یک منبع از آن برای تشخیص و نمایش عوارض مختلف ژئومورفیک و فرم‏های خطی استفاده می‏شود. ثابت‏بودن منبع نور و تنوع و پیچیدگی سطوح زمین در بسیاری مواقع مدل‏ها و الگوریتم‏های استاندارد را با محدودیت روبه‏رو و تفسیر عوارض سطح زمین را دشوار می‏کند. برای تصحیح، بهبود، و نمایش هدفمند توپوگرافی از مفهومی با نام «مورفولوژی نوری» استفاده شد. مؤلفه‏های ژئومورفولوژیکی مانند شیب، جهت شیب، فراوانی، و توزیع جهات و میزان و نوع همگرایی- واگرایی سطوح زمین مد نظر قرار گرفت. از چهارده مدل مختلف انحنا و شش مدل نوسان زوایای آزیموتی و سمت‏الرأسی  برای آشکارسازی و تصحیح نمایش عوارض استفاده شد. آنالیز جهتی، مورفولوژیک، و کنتراست بر روی همة مدل‏ها انجام و با نتایج مدل استاندارد مقایسه شد و نحوة عملکرد و ارتباط هر یک با لندفرم‏ها تحلیل شد و کاربردهای رایج آن‏ها در شناسایی لندفرم‏ها تحلیل گردید. همة مدل‏ها در محیط پایتون اجرا و توسط واسط گرافیکی پایتون طراحی شد. نرم‏افزار Optical Morphology برای اجرای همة مدل‏ها ارائه شد.