بررسی مورفولوژی و ترجیح میزبانی سوسک برگ‌خوار پیچک صحرایی Hypocassida subferruginea (Col., Chrysomelidae) در استان کردستان

نویسندگان

1 کارشناس ارشد، گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه کردستان

2 استادیار، گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه کردستان

3 استادیار، گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه کردستان

doi
10.22059/jbioc.2017.137564.116
چکیده

علف هرز پیچک صحرایی یکی از مهم‌ترین علف‌های هرز مزارع و باغات جهان است و تاکنون مطالعات بسیاری روی کنترل بیولوژیک این علف هرز صورت گرفته است که اکثر آن‌ها مربوط به کنترل این گیاه توسط حشرات است. در مزارع استان کردستان (شهرستان‌های سنندج، کامیاران و دیواندره) سوسک برگ‌خواری مشاهده شد که حشرات کامل و لاروهای سنین مختلف آن از برگ‌های پیچک صحرایی تغذیه می‌کنند. مطالعات ما نشان داد که سوسک مذکور گونه Hypocassida subferruginea (Col., Chrysomelidae) می‌باشد. بر طبق بررسی‌های انجام‌گرفته حشره کامل به رنگ قهوه‌ای متالیک و نر و ماده به‌ترتیب 5/4 و 3/5 میلی‌متر طول دارند. این حشره دارای پنج سن لاروی به انضمام پیش‌شفیرگی و شفیرگی است که طول بدن حشره در مراحل لارو سن یک، لارو سن دو، لارو سن سه، لارو سن چهار، لارو سن پنج، پیش‌شفیره و شفیره به‌ترتیب برابر با 1/0±5/1، 2/0±3/2، 5/0±0/3، 1/0±2/4، 1/0±1/5، 1/0±2/5 و 2/0±4/5 میلی‌متر است. فرم زمستانگذران این حشره به‌صورت حشره کامل است که در اوایل اردیبهشت‌ماه از خاک خارج می‌شوند و دارای پنج نسل در سال می‌باشند. همچنین نتایج آزمایش‌های ترجیح میزبانی نشان داد در بین گیاهان مورد آزمایش، شامل علف هرز پیچک صحرایی، گوجه‌فرنگی، سیب‌زمینی، نخود و گندم، سوسک H. subferruginea فقط از علف هرز پیچک صحرایی تغذیه می‌کند.