فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

جنگ جهانی اول و پیامدهای آن از جمله قحطی و حضور نیروهای روس، عثمانی و انگلستان، شرایطی فراهم ساخت که ایالات متحده بتواند در ایران به عنوان قدرتی نوظهور نقش‌آفرینی کند. این کشور که بی‌طرفی خود را اعلام کرده بود، از طریق میسیون‌های مذهبی و کارمندان کنسولی، به یاری مسیحیان ایران شتافت. کمک‌های انسان‌دوستانه آمریکا در کنار وجوه خیریه، زمینه‌ساز حضور و نفوذ سیاسی و اقتصادی آن در ایران گردید.هدف: هدف این پژوهش، بررسی ابعاد اقتصادی و اجتماعی کمک‌های ایالات متحده به ایران در خلال جنگ جهانی اول و تحلیل جایگاه اقدامات انسان دوستانه آمریکا در تحول رویکرد سیاسی این کشور نسبت به ایران است.روش و رویکرد پژوهش: پژوهش حاضر با رویکردی توصیفی ـ تحلیلی و بر پایه منابع تاریخی موجود، به بررسی شیوه‌های امدادرسانی و پیامدهای آن بر جامعه ایرانی می‌پردازد.یافته‌ها: یافته‌ها نشان می‌دهد میسیونرها و دیپلمات‌های آمریکایی، با همکاری برخی ایرانیان به توزیع روزانه غذاهایی چون دم‌پختک، سوپ و نان کوپنی در تهران پرداختند و خانه‌های تبلیغی خود در آذربایجان را مأمن جنگ‌زدگان مسیحی ساختند. با آرام‌تر شدن جنگ نیز «کمیسیون اعانه ایران» ساماندهی این کمک‌ها را برعهده گرفت. همچنین طرح «غذا در برابر کار» ضمن کاستن از رنج قحطی‌زدگان، امکان اجرای پروژه‌های عمرانی مدنظر آمریکایی‌ها را فراهم کرد. بررسی‌ها نشان می‌دهد این اقدامات در چارچوب «دیپلماسی میسیونی»، نقطه عطفی در تحول راهبرد آمریکا در ایران محسوب می‌شود؛ تحولی که از فعالیت‌های فرهنگی و مذهبی منفعلانه فراتر رفته و بستری برای نقش‌آفرینی سیاسی فعال فراهم آورد.