فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

جنگل‌های استان ایلام با مساحت 0/64 میلیون هکتار، بیش از دو دهه است دچار زوال شده‌اند. شاخص روزهای خشک متوالی (Consecutive Dry Days; CDD) که از نشانه‌های بروز تغییر اقلیم محسوب می‌شود، می‌تواند از عوامل تشدیدکنندة زوال باشد. هدف این پژوهش، بررسی روندهای درازمدت بارندگی و روزهای خشک متوالی و ارتباط آن با زوال جنگل‌های استان ایلام بود. داده‌های روزانة هواشناسی ایستگاه همدیده‌بانی ایلام در بازة زمانی 35 ساله (2022-1988) تجزیه‌و‌تحلیل و از آزمون ناپارامتری من-کندال، برای تعیین روند تغییرات بارندگی و تعداد روزهای خشک متوالی استفاده شد. میانگین بارندگی سالانه در این دوره، 544 میلی‌متر با انحراف معیار 173 میلی‌متر بود و روند آن معنی‌دار نبود (1/46=ZMK). میانگین بارندگی سالانه، پیش (605 میلی‌متر) و پس (497 میلی‌متر) از شروع پدیدة زوال، کاهش معنی‌داری داشت (1/98=t). میانگین تعداد روزهای خشک سال، 313 روز با انحراف معیار 12 روز بود و حدود 70 درصد آن در فصل‌های رشد جنگل یعنی بهار و تابستان ثبت شد. به‌طور میانگین، در طی این دوره، در هر سال، 27 دورة خشک با انحراف معیار 4 دوره رخ داد. 26 دوره، کوتاه‌تر از 30 روز و 2 دوره، بلندتر از 30 روز بود. روند تعداد دوره‌های خشک بلندتر از 30 روز پس از شروع زوال افزایشی معنی‌دار نشان داد (3/12+=ZMK). میانگین بیشترین تعداد روزهای خشک متوالی در سال، 150 روز و حداکثر آن 219 روز (سال 2021) ثبت شد. تغییرات اقلیمی، کاهش بارندگی و افزایش دوره‌های خشک طولانی‌مدت، می‌تواند نقش مهمی در تسریع و تشدید پدیدة زوال جنگل‌های زاگرس در استان ایلام داشته‌ باشد.