فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در دوره قاجار و هم‌زمان با گسترش الگوهای نوین مدرسه‌سازی، نقش موقوفات در پایداری مالی نهادهای آموزشی اهمیتی دوچندان یافت. مدرسه صارمیه اصفهان که به‌واسطه تلاش‌های اکبر میرزا صارم‌الدوله شکل گرفت، نمونه‌ای برجسته از اتکای مدارس نوین بر منابع وقفی و تأثیر ساختار مدیریت این منابع بر تداوم فعالیت‌های آموزشی است. بررسی این مدرسه نشان می‌دهد که موقوفات، نه‌تنها در ایجاد بنیان مالی، بلکه در توسعه زیرساخت‌ها و استمرار خدمات آموزشی نقش اساسی داشته‌اند.هدف: این پژوهش با تکیه بر مبانی نظری وقف و پیشینه مدارس وقفی، به تبیین چگونگی تأمین هزینه‌های مدرسه صارمیه از طریق موقوفات و همچنین شناسایی چالش‌های مدیریتی، حقوقی و اقتصادی مؤثر بر کارکرد آنها می‌پردازد.روش/رویکرد پژوهش: پژوهش حاضر با روش توصیفی و تحلیلی، و استفاده از منابع آرشیوی و کتابخانه‌ای موجود انجام شده است.یافته‌ها و نتیجه‌گیری: یافته‌ها نشان می‌دهد موقوفات ستون اصلی پایداری اقتصادی مدرسه بوده و هزینه‌های آموزشی، تجهیزاتی و توسعه‌ای را تأمین کرده‌اند. با این حال، سوء‌مدیریت، نوسانات اقتصادی، مداخلات دولتی و تعارضات حقوقی سبب کاهش کارآمدی آن‌ها شده است. نتیجه‌گیری پژوهش تأکید می‌کند که تحقق کارکرد واقعی موقوفات در گرو مدیریت شفاف، نظارت مؤثر و تدوین سازوکارهای پایدار برای بهره‌برداری از موقوفات آموزشی است.