فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

لجن فاضلاب به‌عنوان یک پسماند آلی، می‌تواند در زراعت چوب به‌منظور بهبود سطح عناصر غذایی و مواد آلی خاک و در نتیجه افزایش تولید در واحد سطح مورد استفاده قرار گیرد. در این پژوهش، تأثیر کوددهی با لجن فاضلاب (در سه سطح 0، 10 و 20 کیلوگرم بر مترمربع) بر عملکرد رویشی درختان صنوبر تبریزی (Populus nigra L.) سه‌ساله و ویژگی‌های خاک بررسی شد. بدین‌منظور، به‌مدت سه سال در پایان هر فصل رویش در هر تیمار لجن فاضلاب، متغیرهای رویشی (قطر برابر سینه و ارتفاع کل) درختان صنوبر اندازه­گیری و عملکرد تولید چوب محاسبه گردید. در اواسط فصل رویش سوم، با جمع‌آوری نمونه­های گیاهی (ریشه، ساقه و برگ) و خاک، ویژگی‌های فیزیکی-شیمیایی خاک و غلظت عناصر غذایی و فلزات سنگین اندام‌های گیاهی تعیین شد. نتایج نشان داد که اصلاح خاک با لجن فاضلاب افزایش معنی‌دار مادة آلی و سطح عناصر غذایی نیتروژن، فسفر، سولفور، مس و روی را در خاک به‌دنبال داشت. همچنین تیمار 20 کیلوگرم بر مترمربع لجن فاضلاب منجر به افزایش معنی‌دار غلظت برخی فلزات سنگین نظیر نیکل، کروم و سرب در خاک نسبت به تیمار شاهد شد. در خاک اصلاح‌شده با لجن فاضلاب، متغیرهای رویشی درختان صنوبر و جذب برخی عناصر غذایی (نیتروژن، فسفر، روی و مس) و فلزات سنگین (نیکل) در اندام‌های گیاهی به‌طور معنی‌داری بیشتر از تیمار شاهد بود، اما بین دو تیمار لجن فاضلاب تفاوت معنی‌داری مشاهده نشد. برای زراعت چوب با صنوبر تبریزی در شرایطی مشابه با شرایط پژوهش حاضر، کوددهی با تیمار 10 کیلوگرم بر مترمربع لجن فاضلاب توصیه می‌شود.