فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ناهمگنی خاک و وضعیت کوهستانی جنگل­ های زاگرس، تحلیل این جنگل‌ها را به روش‌های دقیق‌تر و پیشرفته‌تری نیازمند کرده است. بر این اساس، هدف این پژوهش، مدل‌سازی و تحلیل الگوی پراکنش مکانی خصوصیات خاک با بهره‌گیری از روش‌های کریجینگ در محیط سامانة اطلاعات جغرافیایی (GIS) در جنگل‌های مانشت و قلارنگ (واقع در شمال شرقی ایلام) بود. نمونه‌برداری از دو فرم رویشی دانه‌زاد و شاخه‌زاد و دو نوع تاج‌پوشش جنگلی تنک و متراکم و در عمق ۰ تا ۲۰ سانتی‌متری خاک صورت گرفت. مدل‌سازی مکانی داده‌ها با روش‌های کریجینگ (عام، معمولی و ساده) انجام و مدل بهینة واریوگرام با نرم‌افزار GS+ تعیین شد. دقت مدل‌ها با خطای جذر میانگین مربعات (RMSE) ارزیابی شد. بیشترین میزان وزن مخصوص ظاهری (1/61) در دانه­ زاد با تاج تنک، بیشترین میزان هدایت الکتریکی (26/0) در دانه­زاد با تاج متراکم و کمترین میزان رطوبت (44/69) نیز در دانه ­زاد با تاج تنک مشاهده شد. بیشترین مقدار مادة آلی در تودة دانه‌زاد با تاج متراکم (7/16) و کمترین میزان آن در تودة شاخه‌زاد با تاج تنک (6/84) اندازه‌گیری شد. نتایج واریوگرام‌های برازش شده نشان داد که بیشتر ویژگی­ های خاک با مدل کروی و رس و مادة آلی با مدل نمایی انطباق بیشتری داشتند. ارزیابی دقت مدل‌ها نیز نشان داد که کریجینگ معمولی برای اکثر ویژگی­ های خاک، کمترین RMSE  را دارد. در مقابل، کریجینگ ساده با کمترین RMSE برای رس (0/98) و مادة آلی (0/99) دقیق ­تر بود. این پژوهش تأثیر متفاوت نوع تودة جنگلی و تاج‌پوشش بر خصوصیات خاک را تأیید کرد.