فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

کولیان، مردم دوره‌گردی هستند که در سراسر دنیا پراکنده‌اند و مجموعه‌ای از آداب‌و‌رسوم مختلف را در فرهنگ خود، جای داده‌اند. به‌همین‌دلیل، شناخت خاستگاه و آشنایی با نحوۀ زندگی آن‌ها از لحاظ تحقیقات مردم‌شناسی سودمند است. اهمیت و تأثیر آن‌ها به‌حدی است که بسیاری از شاعران در آثار خود به ذکر زیبایی و ویژگی‌های آنان پرداخته‌اند. این پژوهش که از نوع مطالعات کیفی است، می‌کوشد به‌روش میدانی و کتابخانه‌ای به بررسی منشأ، پراکندگی، ویژگی‌ها و تعداد تقریبی خانوارهای کولیان- با تکیه بر استان‌های ایلام و کرمانشاه- در نقاط مختلف ایران بپردازد. نویسنده با استفاده از مصاحبۀ نیمه‌ساختاریافته و روش گلوله‌برفی به مصاحبه با چهل تن از افراد بومی و کولیان استان‌های ایلام و کرمانشاه پرداخته است. نتایج بررسی‌ها که طی دو سال انجام گرفت، نشان می-دهد: کولیان همان داسیه‌ها (نجس‌ها) از طبقۀ فرودست هند هستند که به دلایلی ازجمله اختلافات مذهبی، نداشتن جایگاه اجتماعی مناسب، فقر و... طی سالیانِ متمادی، مهاجرت کردند و به دلیل این‌که بخشِ اعظمی از این مهاجرت‌ها از راه کابل انجام گرفت با لقب کولی/کابلی خوانده شده‌اند و رفته‌رفته چنین صفتی به عنوان لقبی عام برای سایر مهاجران به‌کار رفته‌است. اغلب مردانِ کولی، درشت‌اندام و سبزه که خالکوبی‌هایی بر دست و بازو دارند و برخی به مشاغلی چون ختنه‌گری، کفاشی، آهنگری، خوانندگی، ساخت ابزار موسیقی و وسایلِ چوبی می‌پردازند؛ برخی از زنان آن‌ها نیز با پوستی سبزه و خالکوبی‌هایی بر چانه و مچ دست به گدایی و تن‌فروشی گرایش دارند. با بررسی‌های میدانی در مناطق مختلف کشور، مشخص شد که استان‌های فارس، کرمان، لرستان و کرمانشاه به‌ترتیب بیش‌ترین تعداد کولی‌ها را در خود جای داده‌اند.