مقایسة شاخص سطح برگ، اندوختة کربن لاشبرگ و خاک دو گونه بادام طاووسی ( OlivePrunus arabica.) و بادام برگ‌سنجدی (Prunus elaeagnifolia Spach.) در استان چهارمحال و بختیاری

نویسندگان

1 گروه علوم جنگل، دانشکدة منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران.

2 بخش تحقیقات جنگل و مرتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اصفهان، ایران.

3 بخش تحقیقات جنگل و مرتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان چهارمحال و بختیاری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شهرکرد، ایران.

4 گروه علوم جنگل، دانشکدة منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران.

doi
10.22059/jfwp.2025.387003.1319
چکیده

ارزیابی ذخایر کربن در لاشبرگ‌ و خاک جنگل‌های زاگرس به‌عنوان یکی از مهم‌ترین ذخایر کربن کشور به درک بهتری از چرخة کربن کمک می‌کند. این مطالعه، به بررسی شاخص سطح برگ، ذخایر کربن لاشبرگ و خاک دو گونه بادام طاووسی (Prunus arabica Olive.) و بادام برگ‌سنجدی (Prunus elaeagnifolia Spach.) در رویشگاه بادام کره‌بس در استان چهارمحال و بختیاری می‌پردازد. در این بررسی، 15 درختچة بادام از هر گونه و در مجموع 30 پایه انتخاب شدند. شاخص سطح برگ توسط نرم‌افزار ImageJ اندازه‌گیری شد. نمونه‌های لاشبرگ از زیر هر درخت جمع‌آوری، توزین و به آزمایشگاه منتقل شدند. به‌منظور اندازه‌گیری کربن آلی خاک (SOC)، نمونه‌های خاک از زیر و خارج تاج در سه عمق صفر تا 15، 15 تا 30 و 30 تا 45 سانتی‌متری برداشت و با استفاده از روش والکی-بلاک تعیین گردیدند. نتایج نشان داد شاخص سطح برگ در بادام برگ‌سنجدی بیش از بادام طاووسی و ضریب تبیین بین زی‌تودة برگ و شاخص سطح برگ در بادام برگ‌سنجدی بیشتر از بادام طاووسی بود. زی‌تودة لاشبرگ تفاوت معنی‌داری را نشان نداد. در هر دو گونه، بیشترین مقدار SOC تا عمق ۱۵ سانتی‌متر مشاهده و با افزایش عمق، مقدار آن کاهش یافت. همچنین مقدار آن زیر تاج بیشتر از خارج تاج بود که البته تفاوت معنی‌داری نشان نداد. اندوختة کربن خاک در رویشگاه‌ بادام برگ‌سنجدی با 29/9 تن در هکتار بیشتر از بادام طاووسی با 28/4 تن در هکتار بود. نتایج این پژوهش اهمیت و نقش گونه‌های بادام وحشی را در ذخیرة کربن در بوم‌سازگان‌های جنگلی آشکار می‌سازد.