فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: بررسی و تحلیل انتقادی سیاست‌ها، اقدامات و عملکرد برنامۀ پنجم عمرانی (۱۳۵۲-۱۳۵۶ش) در حوزۀ ورزش و تربیت‌بدنی.این مقاله به‌دنبال ارزیابی میزان تحقق اهداف تعیین‌شده برای توسعۀ ورزش در چارچوب تلاش‌های دولت پهلوی دوم برای نوسازی فرهنگی و اجتماعی است.روش/رویکرد پژوهش: این تحقیق با رویکردی توصیفی-تحلیلی و برمبنای اسناد انجام شده‌است. منابع اصلی پژوهش شامل اسناد دولتی، گزارش‌های عملکرد، و قوانین موجود در آرشیو سازمان اسناد و کتاب‌خانۀ ملی ایران (ساکما) است که با استفاده از منابع کتاب‌خانه‌ای و متون معتبر تاریخی تکمیل شده‌است.یافته‌ها: برنامۀ پنجم عمرانی اهداف مهمی برای گسترش زیرساخت‌های ورزشی مثل ورزشگاه‌ها، سالن‌ها و استخرها و نهادینه‌سازی فرهنگ ورزش در محیط‌های آموزشی و جامعه تدوین کرده بود. بااین‌حال اسناد و گزارش‌ها حاکی است که اجرای این برنامه‌ها با چالش‌های ساختاری جدی مواجه شد.نتایج: نتیجۀ اصلی تحقیق بیانگر آن است که به‌دلیل چالش‌های عمیق مدیریتی، اقتصادی و زیرساختی -که منتقدانی مانند بهمن آبادیان سیاست‌مدار و مدیر گروه برنامه‌ریزی سازمان برنامه در دوران پهلوی درزمینۀ آن هشدار داده بودند- شکاف عمیقی میان اهداف پیش‌بینی‌شده در برنامۀ پنجم و نتایج واقعی به‌وجود آمد. بلندپروازی‌های ناشی از افزایش درآمدهای نفتی، همراه با سوءمدیریت در تخصیص بودجه و اولویت‌بندی طرح‌ها از عوامل کلیدی ناکامی این برنامه بود. درنهایت این موانع موجب محقق‌نشدن کامل اهداف برنامه در حوزۀ ورزش و تربیت‌بدنی شد و چشم‌انداز توسعۀ فراگیر ورزش در این دوره محقق نشد.