فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

درپیِ تحولات نوگرایانه در روسیه از زمان حکومت پتر کبیر (1682م-1725م)، نگاه این دولت به ایران تغییر کرد و ماهیت استعماری پیدا کرد. روس‌ها پس‌ازآن، نگاهی ویژه به ایالات شمالی ایران داشتند و تلاش می‌کردند در این مناطق نفوذ کنند. دراین‌میان ایالت استرآباد، جایگاهی ویژه برای دولت روسیه پیدا کرد؛ زیرا راه رسیدن آن‌ها به مناطق شرقی ایران و نزدیک‌شدن به هندوستان را تسهیل می‌کرد. روس‌ها تلاش زیادی کردند که در زمینه‌های مختلف به‌ویژه بُعد اقتصادی، بر منطقۀ استرآباد تسلط یابند. از سال 1293ق/1876م امتیاز ماهی‌گیری در سواحل ایرانی دریای مازندران و رودخانه‌هایی که به آن وارد می‌شد ازجمله سواحل استرآباد به تاجری روسی به‌نام لیانازوف واگذار شد. این امتیاز در سال‌های بعد نیز تمدید شد و پس‌از مرگ لیانازوف به فرزندانش واگذار شد و تا وقوع انقلاب اکتبر 1917م در دست این خانواده باقی ماند. اینکه، خاندان لیانازوف چه اقداماتی در منطقۀ استرآباد انجام دادند؟ و فعالیت‌های آن‌ها چه تأثیری در این منطقه به‌جای گذاشت؟ پرسش‌های اصلی پژوهش حاضر است.هدف: بررسی عملکرد شرکت تجاری لیانازوف در ایالت استرآباد.روش: در این پژوهش به‌روش توصیفی–تحلیلی و با استفاده از اسناد منتشرنشدۀ وزارت امور خارجه، به پرسش‌ها پاسخ داده شده‌است.یافته‌ها و نتیجه: خاندان لیانازوف اگرچه به ساخت تأسیسات ماهی‌گیری و بناهایی همچون انبار، حمام، پل، و بیمارستان در منطقۀ استرآباد اقدام کردند، ولی سلطۀ آن‌ها بر فعالیت ماهی‌گیری و شیلات، دست تعدّی آن‌ها بر ساکنان محلی به‌ویژه ترکمن‌ها را باز گذاشت. این مسئله، برخورد با لیانازوف‌ها را اجتناب‌ناپذیر می‌کرد.