راهبرد جمهوری اسلامی ایران در نظام بین الملل چند قطبی: مطالعه موردی گروه بریکس
نویسندگان
1 استاد علوم سیاسی و روابط بینالملل دانشگاه گیلان
2 دکتـرای روابط بیـنالمـلل از دانشـگاه گیـلان
doi
10.22084/rjir.2020.16627.2443چکیده
هدف: جمهوری اسلامی ایران می تواند با استفاده از فرصت ساختاری تضعیف هژمون و با توجه به درگیری آمریکا در غرب آسیا و مشکلات متعدد داخلی و خارجی از یکسو و از سوی دیگر بهسبب ناکامی در حل منازعه اسرائیلی- فلسطینی و با پشت گرمی عضویت در بریکس میتواند بهدنبال تقویت نقش رهبری مشروع خود در معادلات منطقه غرب آسیا برآید و به نوعی نفوذ مثبت خود در منطقه غرب آسیا را نهادینه کند. روششناسی پژوهش: روش پژوهش تحلیلی توصیفی و ابزار گردآوری داده ها نیز کتابخانه ای است. یافتهها: با توجه به شرایط کنونی نظام بینالملل، این نوشتار در صدد پاسخ به این پرسش است که مهمترین عامل تأثیرگذار بر تصمیم ایران مبنی بر عضویت احتمالی در بریکس و اهداف ایران در عضویت در این گروه چه میباشد؟ مهمترین یافته های پژوهش حاکی از این است که ایران تحت تأثیر و با استفاده از شرایط ایجاد شده در ساختار نظام بینالملل (تضعیف هژمونی جهانی آمریکا و ایجاد فرصتی ساختاری)، با اتخاذ سیاست متناسب با عضویت در این گروه بهدنبال مقابله با هژمونی گرایی آمریکا در سطح جهانی و در نتیجه تضمین امنیت ملی خود میباشد و مفهوم هژمونی و نظریههای ساختاری بهتر میتوانند این رفتار را تبیین نمایند. نتیجهگیری: 1- ایران میتواند با حضور چین و روسیه بزرگ ترین معضل خود یعنی تخاصم با آمریکا را تا اندازهای حل کند، به این معنا که به مخالفت با سلطه گری آمریکا ادامه دهد. بدون اینکه در نظام بینالملل منزوی شود. 2- همچنین ایران میتواند با پشتیوانه جدید امنیتی- اقتصادی که به سبب عضویت در بریکس کسب میکند، به تقویت قدرت خود در غرب آسیا همزمان با تضعیف هژمونی آمریکا در منطقه اقدام کند.