تحلیل استعاری مفهوم‌سازی فعالان زن ایرانی از «زن‌بودگی» در اینستاگرام

نویسندگان

1 استادیار ارتباطات دانشگاه تهران

2 کارشناس ارشد مطالعات فرهنگی و رسانه، دانشگاه تهران

doi
10.22059/ijar.2022.343005.459751
چکیده

با مطالعۀ عبارات استعاری در یک زبان در خصوص زن و زن‌بودگی می‌توان به شناخت نظام ادراکی حاکم بر ذهن گویشوران آن زبان در این خصوص دست‌یافت. با تشدید روندهایی همچون شبکه‌ای شدن و گسترش روزافزون بهره‌گیری از رسانه‌های اجتماعی، فعالان زن نیز از این رسانه‌ها در جهت اهداف خود بهره می‌گیرند. هدف این مقاله، تحلیل استعاری مفهوم‌سازی فعالان زن ایرانی از «زن بودگی» در اینستاگرام و چگونگی ادراک تجربۀ زن‌بودگی توسط ایشان از طریق شناخت استعاره‌های محوری است که معانی آن را با یکدیگر مرتبط می‌سازد. برای دستیابی به هدف مذکور، با بهره‌گیری از رویکردهای زبان‌شناسی شناختی، به پرسش‌های ذیل پاسخ داده شده است؛ 1، مقولۀ مفهومی زن و تجربۀ زن‌بودگی چگونه توسط فعالان زن ایرانی در اینستاگرام معناسازی شده است و برساخت معنایی این فعالان زن از مفهوم زن چیست؟ فعالان زن چگونه دربارۀ مفهوم زن می‌اندیشند و بر مبنای آن به کنش می‌پردازند؟ چه معنایی از زن‌بودگی را با مخاطبان خود در اینستاگرام به اشتراک می‌گذارند؟ با تحلیل مضامین و محتوای به اشتراک گذاشته‌شده توسط 40 فعال زن در اینستاگرام، 160 استعاره مفهومی استخراج شد. این استعاره‌های مفهومی حول سه محور عمده شکل‌گرفته است: بازنمایی وضعیت کنونی زنان در جامعه ایرانی و گفتمان مسلط مردسالاری، نفی سنت‌های مردسالارانه در جامعۀ ایرانی و مفهوم‌سازی سلبی از زن‌بودگی و نیز معنادهی به تجربۀ زن‌بودگی به‌صورت عمومی.