فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تعارض‌های جنگل نشان‌دهندة فرآیند پیچیده‌ای از تعاملات ناسازگار میان ذینفعان جنگل هستند که از ناسازگاری نیازها، اهداف و ارزش‌های آنان نسبت به کنترل، دسترسی، مدیریت، و استفاده از منابع جنگلی ناشی می‌شوند. برای مدیریت تعارض لازم است ابتدا شناخت مناسبی از نوع و میزان آن وجود داشته باشد. براساس نظریه‌های تعارض، جرم و تخلف از قانون، نمایه‌ای برای سنجش میزان تعارض در جامعه است. در پژوهش حاضر تخلف‌های مرتبط با منابع طبیعی در طول 27 سال بررسی و تعارض‌های آشکار در ادارة جنگل‌های منطقة سردشت استان چهارمحال و بختیاری شناسایی شد. برای بررسی تعارض‌ها از روش تحلیل محتوای کمی استفاده شد. تمامی 1220 پروندة تخلف منطقة سردشت شهرستان لردگان بررسی شد. پنج نوع تعارض آشکار شامل تعارض بر سر درختان و نهال‌ها، حمل غیرقانونی چوب، احداث غیرمجاز کورة زغال، آتش‌سوزی و تصرف اراضی ملی شناسایی شد که به‌طور کلی در دو دستة تعارض‌های بهره‌برداری و حقوقی/مدیریتی قرار می‌گیرند. در نتیجه این منازعه‌ها به‌طور متوسط، به‌ازای هر سال و در هر هکتار 0/04 اصله درخت و 0/47 اصله نهال از دست رفته است. همچنین در مدت 27 سال 344 هکتار از اراضی ملی تصرف شده است. ابهام در حقوق مالکیت، دسترسی و استفاده از منابع طبیعی، کمیابی منابع و فرصت‌های معیشتی محدود از دلایل وقوع تعارض‌های جنگل در منطقه است و چالش‌های اداری و حکمرانی ضعیف جنگل مانع ثبت، گزارش‌دهی و حل تعارضات می‌شود. به‌رسمیت ‌شناختن تعارض‌های جنگل و چاره‌جویی برای مدیریت آنها در سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری موجب افزایش اثربخشی اقدامات حفاظتی، مدیریتی و صرفه‌جویی در هزینه‌های مالی و زمانی اقامة دعوای قضایی خواهد شد.