تأثیر گرد و غبار سیمان بر برخی ویژگی‌های شیمیایی خاک تودة گبر-رمس در مجاورت کارخانة سیمان (مطالعة موردی: بندر خمیر، هرمزگان)

نویسندگان

1 گروه احیاء مناطق خشک و کوهستانی، دانشکدة منابع طبیعی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

2 گروه مهندسی منابع طبیعی، دانشکدة کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران.

3 گروه احیاء مناطق خشک و کوهستانی، دانشکدة منابع طبیعی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

4 گروه احیاء مناطق خشک و کوهستانی، دانشکدة منابع طبیعی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

5 بخش تحقیقات منابع طبیعی، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان هرمزگان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، بندرعباس، ایران.

doi
10.22059/jfwp.2024.380773.1306
چکیده

هدف از این پژوهش، بررسی اثرات انتشار گرد و غبار سیمان بر ویژگی‎های شیمیایی خاک تودة گبر-رمس در فواصل مختلف از کارخانة سیمان بود. بدین‌منظور در فصل بهار، سه ترانسکت 2000 متری با فواصل 50 متر از یکدیگر در عرصه پیاده شد و در فواصل 0، 500، 1500 و 2000 متری از کارخانة سیمان در پلات‎هایی با ابعاد 10×10 متر مربعی نمونة خاک از عمق 30-0 سانتی‎متری، از زیر تاج گونة درختی گبر (Hayne (Forssk.) Acacia tortilis) و گونة مرتعی رمس (Moq.) Iljin)Hammada salicornica ) در بندر خمیر واقع در استان هرمزگان برداشت و پس از تجزیة شیمیایی، با استفاده از آنالیز واریانس دوطرفه در سطح 5 درصد آنالیز شدند. بیشترین میزان هدایت الکتریکی در تیمار صفر (6/53 میلی‎موس بر سانتی‎متر) مشاهده شد. درصد کربن آلی، نیتروژن کل، فسفر و گوگرد قابل جذب و ظرفیت تبادل کاتیونی در فاصلة صفر با مقادیر به‎ترتیب 0/37 درصد، 0/02 درصد ، 9/63 و 22/45 میلی‎گرم در لیتر و 11/85 سانتی‎مول بار بر کیلوگرم به‎طورمعنی‎داری کمتر از سایر تیمارها بود (0.05>P). مقدار گوگرد و ظرفیت تبادل کاتیونی، در گونة گبر (22/94میلی‌گرم در لیتر و 13/42سانتی‎مول بار بر کیلوگرم) و در گونة رمس (23/65میلی‌گرم در لیتر و 11/71سانتی‎مول بار بر کیلوگرم) بود. اثرات متقابل فاصله × گونه نشان داد مقادیر کربن آلی و نیتروژن در فواصل مختلف برای هر گونه متفاوت است، به‌طوری‌که در فواصل طولانی‎تر، گونه‌ها کربن آلی و نیتروژن بیشتری نسبت به فاصله‎های نزدیک‎تر دارند (0.05>P).