واکاوی شدت‌- مدت‌- مساحت بارش و تأثیر آن در سیل، با استفاده از تصاویر و داده‌های رادار (مطالعة موردی: سیل هشتم خرداد 1393)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری هواشناسی، دانشگاه آزاد واحد علوم تحقیقات، تهران، ایران

2 کارشناس هواشناسی استان گلستان، گلستان، ایران

3 دانشجوی دکتری آب‌و هواشناسی دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

4 کارشناس هواشناسی استان گلستان، گلستان، ایران

doi
10.52547/gisj.12.1.73
چکیده

چکیدهدر رابطه‌های تجربی برای محاسبة زمان تمرکز، شدت بارش حوضه یکنواخت فرض شده است. تغییرات در شدت، مدت و توزیع فضایی از ویژگی‌های ذاتی بارش‌های همرفتی شمرده می‌شود. در این پژوهش، با استفاده از تصاویر و داده‌های رادار هواشناسی، شدت و مقدار و پراکنش بارش، با تفکیک مکانی پانصد متر شعاعی و تفکیک زمانی پانزده دقیقه، محاسبه شد. سیل هشتم خرداد 1393 در سه حوضة سرمو، زرین‌گل و رامیان بررسی شد. ابتدا محدودة هریک از حوضه‌ها در محیط GIS به‌دست آمد و به‌صورت برنامة اجرایی برای نرم‌افزار رادار تعریف شد و سپس، به‌کمک تصاویر و داده‌های رادار هواشناسی، شدت و نحوة پراکنش بارش در حوضه‌های انتخابی واکاوی شد. نتایج نشان داد شدت، مدت و پراکنش بارش تعیین‌کنندة مقدار رواناب حوضه بود. زمان سیل با زمان تمرکز و بیشینة رواناب حوضه اختلاف داشت. واکاوی تصاویر رادار نشان داد که بیشینة رواناب، علاوه‌بر مجموع بارش حوضه، به پراکنش بارش نیز مرتبط بود. اگر مجموع و پراکنش بارش هم‌سو بودند، شدت سیلاب افزایش و اگر شدت و مجموع بارش ناهم‌سو بودند، شدت سیلاب کاهش داشت. در پیش‌بینی زمان سیلاب و رواناب بیشینه، استفاده از داده‌های رادار دقتی بیشتر از روش‌های تجربی داشت.