تحلیل روند پژوهش‌های انجام‌شده در حوزۀ آرشیو در پایان‌نامه‌های مطالعات آرشیوی در دانشگاه‌های دولتی ایران

نویسندگان

1 کارشناس ارشد مطالعات آرشیوی. دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه الزهرا. تهران. ایران

2 دانشیار گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی. دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه الزهرا. تهران. ایران

3 دانشیار گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی. دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه الزهرا. تهران. ایران.

doi
10.30484/ganj.2025.3280
چکیده

هدف پژوهش: شناسایی وضعیت پژوهش‌های انجام‌شده در حوزۀ آرشیو در پایان‌نامه‌های تحصیلات تکمیلیِ رشتۀ مطالعات آرشیوی در دانشگاه‌های دولتی ایران.روش/رویکرد پژوهش: پژوهش حاضر ازنظر هدف کاربردی است و بر مرور نظام‌مند مبتنی است. جامعه آماری شامل تمام پایان‌نامه‌های دفاع‌شده در حوزه آرشیو در دانشگاه‌های دولتی بوده و داده‌ها با سیاهه وارسی پریزما گردآوری و با نرم‌افزارهای اکسل و MAXQDA تحلیل شده‌اند. در بخش کیفی از کدگذاری باز، محوری و انتخابی استفاده شد.یافته‌ها: نشان داد که ۱۱۹ پایان‌نامه در این حوزه دفاع شده که ۸۸/۳ درصد آن‌ها توسط زنان و ۱۱/۷ درصد توسط مردان تدوین شده است. پرطرفدارترین موضوعات به ترتیب «آرشیو ملی ایران» (۳۳ مورد)، «آرشیو دیجیتالی» (۲۱ مورد) و «استانداردهای آرشیوی» (۱۹ مورد) هستند. بیشترین جامعه مورد مطالعه، کارشناسان و صاحب‌نظران آرشیو (۴۰/۷ درصد) و مهم‌ترین ابزارهای گردآوری داده به ترتیب پرسش‌نامه (۴۴/۱ درصد)، سیاهه وارسی (۲۵/۹ درصد) و مصاحبه (۲۰/۱ درصد) بوده‌اند. رویکرد کمّی غالب بوده و از تحلیل یافته‌ها ۱۱۱ مفهوم استخراج گردید.