بررسی مقاومت رقم‌های تجارتی توت‌فرنگی در برابر Botrytis cinerea و تأثیر کنترلی اسانس رازیانه و قارچ‌کش ایپرودیون- کاربندازیم روی آن

نویسندگان

1 دانش‌آموختة کارشناسی ارشد رشتة بیماری‌شناسی گیاهی، گروه گیاه‌پزشکی، دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی ساری

2 استادیار، گروه گیاه‌پزشکی، دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی ساری

3 دانشیار، گروه گیاه‌پزشکی، دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی ساری

4 مدیر کلینیک گیاه‌پزشکی بابلسر

doi
10.22059/jbioc.2016.58550
چکیده

قارچ Botrytis cinerea یکی از مهم‌ترین عامل‌های پوسیدگی میوة توت‌فرنگی است. به‌منظور ارزیابی بیماری‌زایی این قارچ و تأثیر کنترلی اسانس رازیانه روی آن، از میوه­های توت‌فرنگی آلوده به پوسیدگی خاکستری در مناطق مختلف استان مازندران 41 جدایه گرد­آوری شد. پس از خالص‌سازی، بیماری‌زایی جدایه­ها روی سه رقم توت‌فرنگی کاماروسا، پاروس و گیلاسی انجام شد. شناسایی ریخت‌شناختی (مورفولوژیکی) جدایه­ها با استفاده از مشخصات رویشی و شناسایی مولکولی با استفاده از آغازگر اختصاصی C729 و آغازگرهای عمومی ITS4 و ITS5 انجام شد. بازدارندگی از رشد قارچ با اسانس گیاه رازیانه و قارچ‌کش ایپردیون- کاربندازیم آزمایش شد. نتایج نشان داد که بر پایة خصوصیات ریخت‌شناختی همة جدایه­ها به قارچ B. cinerea تعلق داشتند. شناسایی جدایه­ها با استفاده از آغازگر اختصاصی C729 نشان داد همة آن‌ها باند 700 جفت بازی داشتند. بر پایة شدت بیماری‌زایی روی سه رقم توت‌فرنگی، جدایه­ها در هفت گروه قرار گرفتند. ناحیۀ ITS  دی. ان. آ. ریبوزومی نمایندة گروه­ها با استفاده از جفت آغازگرهای ITS4  و ITS5 افزایش شد. پس از توالی­یابی و هم‌ردیف‌سازی با دیگر توالی­های مرتبط ثبت‌شده در بانک ژن، بین جدایه­ها تنوع بالای ژنتیکی مشاهده شد. جدایه­های مورد آزمایش در پنج گروه با همسانی 80درصد قرار گرفتند. در ارزیابی آزمایشگاهی مشخص شد که با بالا رفتن غلظت اسانس رازیانه، فعالیت ضدقارچی آن علیه B. cinerea افزایش یافت. غلظت µl/l۱۰۰۰ تأثیر بازدارندگی بیشتری نسبت به دو غلظت پایین‌تر (۵۰۰ و ۷۵۰ میکرولیتر در لیتر) داشت و میزان بیماری را تا 7/94 درصد در مقایسه با شاهد کاهش داد. قارچ‌کش ایپردیون- کاربندازیم باعث مهار جدایه­های این قارچ در آزمایشگاه شد.