فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

خالکوبی یکی از آیین‌های فرهنگی کهنی است که ریشه در مذهب و آیین قربانی دارد؛ اما رفته‌رفته از جنبۀ آیینی-جادویی آن کاسته شده و جنبه‌های زیبایی و بصری آن باقی مانده است. فروبردن سوزن در پوست و ریختن مقداری از خون و نقش اسماء و علائم مقدّس بر پوست، نوعی تحملِ رنج برای حصول مقصود است و گونه‌ای از قربانی‌‌های معنوی است. این پژوهش که از نوع مطالعات کیفی است، می‌کوشد با رویکرد پدیدارشناسی با مقایسۀ خالکوبی‌های سنّتی و امروزی، گوشه‌هایی از فرهنگ و باورهای مردم ایوان را که در نقوش خالکوبی انعکاس یافته است، بررسی کند. روش نمونه-گیری، گلوله‌برفی است که با استفاده از مصاحبۀ نیمه ساختاریافته، نقّوشِ کهن و نوین مربوط به خالکوبی را میان دویست-وبیست نفر از افرادِ کهنسال و جوانِ شهرستان ایوان و شش روستای آن، بررسی کرده است. نتایج پژوهش که طی پنج ماه انجام گرفت، نشان می‌دهد: در خالکوبی‌های سنّتی، اغلب جنبۀ درمانی، دفع ‌چشم‌زخم، یادآوری خاطرات عاشقانه، یادبودِ مرگ عزیزان، شجاعت و اتحاد با توتم مورد توجه بود؛ امّا در خالکوبی‌های امروزی(تاتو) جنبه‌های اعتراضی، هنری‌ و جلب توجه دیگران اهمیّت دارد. در خالکوبی‌های سنّتی، تصاویر حیواناتی چون گَوَزن، شیر، مار، عقاب؛ اسامی ائمه، معشوق و مادر اهمیّت داشت؛ ولی در خالکوبی‌های امروزی، تصاویر عقاب، خفاش، خرس، قهرمانان ورزش‌های رزمی، گل(چندبُعدی) و نوشته‌هایی با مضامین سرخوردگی رایج است. دیگر اینکه رویکردِ قابل‌توجهی که در خالکوبی‌های امروزی دیده می‌شود، توجه به علایم مربوط به مسیحیّت و شیطان‌پرستی است که اغلب به‌صورت نقش‌های صلیب، گل و داس یا شَبَهی است که داسی بلند در دست دارد.