مفهوم‌پردازی ماهیت اجرای استراتژیک برای تحقق استراتژی‌های سازمان

نویسندگان

1 استاد، گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 استادیار، گروه پژوهشی مدیریت توسعه اقتصادی، مرکز مطالعات مدیریت و توسعه فناوری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

3 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت بازرگانی، پردیس البرز دانشگاه تهران، تهران، ایران.

4 استاد، گروه مدیریت بازرگانی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

doi
10.22059/jibm.2021.317487.4037
چکیده

هدف: از آنجا ‌که در ادبیات مدیریت استراتژیک در ایران، اجرا از زوایای مختلفی بررسی شده است و گاهی مفهوم روشنی از آن وجود ندارد، در این مقاله تلاش می‌شود که ضمن بیان وجوه تمایز اجرای استراتژیک با اجرای استراتژی، مفهوم و ماهیتی جدید از اجرای استراتژیک و الگویی از مؤلفه‌های متأثر بر آن برای تحقق استراتژی‌ها در سازمان‌های ایرانی از منظر مدیران ارشد صنعت خودروسازی ایران ارائه شود.روش: این پژوهش با رویکرد کیفی و بر اساس روش نظریه مبنایی با رهیافت ساخت‌گرایانه چارمز انجام شده است. مشارکت‌کنندگان به‌صورت هدفمند و زنجیره‌ای انتخاب شدند که پس از انجام ۱۶ مصاحبه عمیق و نیمه‌ساختاریافته، با بهره‌گیری از راهبرد نمونه‌گیری نظری، اشباع نظری حاصل شد.یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد که ماهیت اجرای استراتژیک دارای ابعاد فردی، تشکیلاتی ـ ساختاری و عملیاتی است. این پدیده برساخته از اهرم‌های مولد/زایا، مباشر، کارساز و محرک/جنباننده است که هر یک به‌کمک مفاهیم دیگری برساخته شده‌اند. قوای مخل از محیط درون و برون سازمان نیز در ساخت ابعاد ماهیت اجرای استراتژیک اثرگذارند. نشانه آشکار و جلوه‌گر این پدیده را می‌توان در درون و برون سازمان مشاهده کرد.نتیجه‌گیری: اجرای استراتژیک یکی از سطوح تحقق استراتژی در سازمان و به‌معنای تبدیل استراتژی بالادستی به استراتژی پایین‌دستی است، از این رو برای انجام آن، کارکنان و حاکمیت سازمان باید اهرم‌های چهارگانه متأثر بر ابعاد ماهیت اجرای استراتژیک را شناخته و آنها را معنا بخشند، ضمن آنکه از قوای مخل محیطی و سازمانی آگاهی یافته و بتوانند آنها را خنثی کنند.