برآورد و پهنهبندی فرسایش خاک با استفاده از فرآیند تحلیل شبکهای وGIS (مطالعه موردی: حوضه قلعهچای)
نویسندگان
1 دانشکده جغرافیا، دانشگاه تبریز
2 دانشگاه آزاد واحد علوم و تحقیقات تهران، ایران
3 شهید بهشتی، تهران، ایران
doi
10.52547/gisj.11.4.1چکیده
شناسایی عوامل مؤثر در گسترش فرسایش خاک و پهنهبندی آن یکی از عوامل اساسی، جهت مدیریت و کنترل این پدیده و تعیین راهکارهای مناسب در مقابله با گسترش آن است. هدف از این پژوهش، پهنه بندی فرسایش خاک در حوضه قلعهچای، در غرب استان آذربایجان شرقی با استفاده از فرآیند تحلیل شبکهای و سیستم اطلاعات جغرافیایی است. بدین منظور با بررسی منابع و نظر کارشناسان، عوامل مؤثر بر فرسایش خاک از قبیل شیب، جهت شیب، لیتولوژی، کاربری اراضی، شاخص تفاوت پوشش گیاهی نرمال شده (NDVI)، بارندگی سالانه و خاک مورد ارزیابی قرار گرفته و سپس با استفاده از نرم افزار ArcGIS و ضرایب استخراج شده در فرآیند تحلیل شبکه، نقشه پهنهبندی فرسایش خاک تهیه و در پنج کلاس، فرسایشی خیلی زیاد، زیاد، متوسط، کم و خیلی کم، باز طبقهبندی شد. نتایج این تحقیق نشان داد کلاسهای خطر زیاد و بسیار زیاد، در مجموع 12/37 درصد از مساحت منطقه که 56/118 کیلومترمربع را شامل میشود، در بر میگیرد. همچنین در بخشهای جنوبی و مرکزی حوضه، مقدار فرسایش خاک زیاد است، این مناطق شرایط بحرانی و حادی را از نظر فرسایش نشان میدهند و با توجه به احداث و آبگیری سد قلعهچای، میبایست در اولویت اجرای برنامههای حفاظت خاک و آبخیزداری قرار گیرند.