ارزیابی تغییرات تاجپوشش در جنگلهای زاگرس شمالی و جنوبی (مطالعة موردی: استانهای کردستان و چهارمحال و بختیاری)
نویسندگان
1 بخش تحقیقات جنگلها و مراتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابعطبیعی استان چهارمحال و بختیاری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شهرکرد، ایران.
2 مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران.
3 بخش تحقیقات جنگلها و مراتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابعطبیعی استان کردستان، سـازمان تحقیقـات، آمـوزش و ترویج کشاورزی، سنندج، ایران.
4 بخش تحقیقات جنگلها و مراتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابعطبیعی استان چهارمحال و بختیاری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شهرکرد، ایران.
5 بخش تحقیقات جنگلها و مراتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابعطبیعی استان کردستان، سـازمان تحقیقـات، آمـوزش و ترویج کشاورزی، سنندج، ایران.
6 بخش تحقیقات جنگلها و مراتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابعطبیعی استان چهارمحال و بختیاری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شهرکرد، ایران.
7 بخش تحقیقات جنگلها و مراتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابعطبیعی استان چهارمحال و بختیاری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شهرکرد، ایران.
doi
10.22059/jfwp.2024.371768.1282چکیده
جنگلهای زاگرس بهعنوان گستردهترین و مهمترین اکوسیستمهای جنگلی کشور خدمات اکوسیستمی ارزشمندی دارند. اندازهگیری درصد تاجپوشش جنگل بهعنوان یک بخش مهم از آمار جنگل مطرح است. تاجپوشش جنگل ارتباط قوی با فرآیندهای اکوهیدرولوژیک داشته و نقش مهمی در برنامههای سنجش موجودی جنگل دارد. در این پژوهش، تغییرات درصد تاجپوشش در قطعهنمونههای ثابت واقع در استانهای کردستان (دولهناو، گاران، بلوه و سارهکی) و چهارمحال و بختیاری (گلسفید، رحیمآباد، گردنة چری و مورز) بهترتیب بهعنوان نمایندة جنگلهای زاگرس شمالی و جنوبی مورد بررسی قرار گرفتند. در هر استان چهار قطعهنمونه انتخاب شدند. در هر قطعهنمونه یک هکتاری، نوع و فراوانی گونهها، مبدأ و قطر متوسط تاج اندازهگیری شد. سپس، تصاویر ثابت از تاج درختان در سالهای 1400 و 1401 برداشت شد. بررسی تغییرات تاجپوشش در دو استان نشان از افزایش درصد تاجپوشش در سالهای مورد بررسی داشت. در دو تودة جنگلی دولهناو و گاران (کردستان) و رحیمآباد (چهارمحال و بختیاری)، تغییرات تاجپوشش در دو سال تفاوت آماری معنیداری را نشان داد، اما در تودههای جنگلی سارهکی و بلوه و گردنة چری، مورز و گلسفید اختلاف آماری معنیداری مشاهده نشد. همچنین، در هر دو استان، بیشترین افزایش درصد تاجپوشش بهترتیب با مقادیر 7/746 و 3/97 مربوط به جهت جنوبی بود. با توجه به اهمیت شاخص تاجپوشش در اکوسیستمهای جنگلی بهویژه زاگرس، تحلیلهای دقیق و جامع این شاخص نقش مهمی در برنامهریزیهای مدیریتی ایفا خواهد کرد. نتایج تغییرات دوساله، اطلاعات کاربردی درخصوص اثر نوع و ساختار توده و شرایط اکولوژیک بر پویایی تاجپوشش بهعنوان دروازة ورودی انرژی به گیاه ارائه میدهد.
