فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یاقوت مستعصمی، خوش‌نویس عهد صفوی از نام مُرکّب طاوس در متون کهن استفاده کرده‌است. اطلاعات متفاوتی درزمینۀ مواد تشکیل‌دهندۀ این مُرکّب وجود دارد.هدف: یافتن مؤلفه‌های ارزشی درزمینۀ کاربرد گیاهان به‌عنوان راهکارهای حفاظتی.روش/ رویکرد پژوهش: اطلاعات به‌روش کتاب‌خانه‌ای و به‌طریق پژوهش تحلیلی-توصیفی حاصل شده‌است.پرسش: آیا مواد به‌کاررفته در ساخت مُرکّب طاوس، در حفاظت، دوام و ثبات این مُرکّب و تاثیر آن بر روی کاغذ تأثیرگذار بوده‌است؟در آثار متعددی به اهمیت مُرکّب طاوس اشاره شده‌است؛ مانند: «رسالۀ عُمّدةالکُتّاب» اثر «ابن‌بادیس صُنهاجی»؛ «اصول و قواعد خطوط ستّه» اثر «فتح‌الله سبزواری»؛ «حلیةالکُتّاب»؛ «مدادالخطوط» اثر «میرعلی هروی»؛ «آداب‌المشق» اثر «باباشاه اصفهانی»؛ «رسم‌الخط» اثر «رفیقی هروی»؛ «فوائدالخطوط» اثر «محمدبن دوست‌محمد بخاری»؛ «مُرکّب‌سازی و جلدسازی» اثر «علی حسینی».نتایج خوانش نشان می‌دهد که مقادیر مشخص از هریک از گیاهان به‌کاررفته در مرکب طاوس ازجمله زعفران، حنا، صبر، صمغ عربی، مازو، مورْدْ و... در حفاظت از مُرکّب و کاغذ نقشی به‌سزا دارد که به این موضوع در برخی از منابع کهن اشاره شده‌است.