فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این پژوهش در دو قطعه‌نمونة مربعی‌شکل یک هکتاری در دو منطقة وزگ (رویشگاه تحت حفاظت) در شهرستان­ بویراحمد و توت‌نده (غیر حفاظتی) در شهرستان دنا از استان کهگیلویه و بویراحمد انجام شد (در هر منطقه یک قطعه‌نمونه). به‌مدت سه سال در هر قطعه‌‌نمونه، پنج نمونة خاک به‌طور منظم از عمق 30-0 سانتی‌متری برداشت و عناصر کربن، نیتروژن، فسفر، رطوبت، تنفس میکروبی، وزن مخصوص ظاهری و درصد سنگ­ریزة خاک اندازه ­گیری شدند. میانگین اندوختة کربن خاک در قطعه‌نمونة توت‌نده 84/80و در قطعه‌نمونة وزگ 67/6تن در هکتار برآورد شد. در قطعه‌نمونة توت­نده، تغییرات درصد کربن آلی و نیتروژن کل در سال­ های مختلف از روند مشابهی پیروی می ­کرد، به ­طوری‌که با کم شدن کربن آلی خاک، نیتروژن کل نیز به‌همان نسبت کاهش پیدا کرد. در این قطعه‌نمونه، با تغییر در مقدار کربن آلی، مقدار تنفس میکروبی خاک به­ طور مشابهی تغییر یافت. در قطعه‌نمونة وزگ نیز در مدت سه سال تغییرات کربن آلی، نیتروژن، فسفر، رطوبت و تنفس میکروبی، شرایط مشابه با قطعه‌نمونة توت‌نده را نشان داد، اما تغییرات فسفر خاک به‌صورت سینوسی بوده و از الگوی منظمی تبعیت نکرد. میانگین فسفر قابل جذب، رطوبت و مقدار تنفس میکروبی در رویشگاه توت­نده به‌ترتیب، 15/44میلی ­گرم بر کیلوگرم، 12/59درصد و 434 میلی­گرم بر کیلوگرم به‌دست آمد که نسبت به رویشگاه وزگ با مقادیر 10/05، 13/94و 547 اختلاف معنی­ داری داشتند. نتایج کلی نشان می‌دهد اغلب خاک­ هایی که دارای کربن آلی زیاد هستند، به‌طور نسبی از نظر سایر متغیرهای تأثیرگذار موجود در خاک نیز غنی می ­باشند.