تحلیل پوشش‌گیاهی بستر جنگل‌های زاگرس با استفاده از قطعه‌نمونه‌های پایش

نویسندگان

1 مؤسسة تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران.

2 مؤسسة تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران.

3 بخش تحقیقات جنگل و مرتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع ‌طبیعی چهارمحال و بختیاری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شهرکرد، ایران.

4 بخش تحقیقات جنگل و مرتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع‌طبیعی لرستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، خرم‌آباد، ایران.

5 بخش تحقیقات جنگل و مرتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع‌ طبیعی کردستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، سنندج، ایران.

6 بخش تحقیقات جنگل و مرتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع‌ طبیعی ایلام، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ایلام، ایران.

7 بخش تحقیقات جنگل و مرتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع ‌طبیعی فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شیراز، ایران.

8 بخش تحقیقات جنگل و مرتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع ‌طبیعی آذربایجان غربی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ارومیه، ایران.

9 مؤسسة تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران.

10 مؤسسة تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران.

11 بخش تحقیقات جنگل و مرتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع‌طبیعی فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شیراز، ایران.

12 بخش تحقیقات جنگل و مرتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع‌ طبیعی چهارمحال و بختیاری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شهرکرد، ایران.

13 بخش تحقیقات جنگل و مرتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع ‌طبیعی خوزستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اهواز، ایران.

14 بخش تحقیقات جنگل و مرتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع ‌طبیعی کهگیلویه و بویراحمد، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، یاسوج، ایران.

15 بخش تحقیقات جنگل و مرتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع‌ طبیعی کرمانشاه، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرمانشاه، ایران.

16 بخش تحقیقات جنگل و مرتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع‌ طبیعی لرستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، خرم آباد، ایران.

17 بخش تحقیقات جنگل و مرتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع‌ طبیعی ایلام، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ایلام، ایران.

18 بخش تحقیقات جنگل و مرتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع‌ طبیعی کرمانشاه، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرمانشاه، ایران.

doi
10.22059/jfwp.2024.376418.1293
چکیده

این پژوهش پوشش گیاهی بستر جنگل را در قطعه‌نمونه‌های ثابت معرف و قرق استان‌های واقع در ناحیه رویشی زاگرس مورد سنجش و تحلیل قرار داده و امکان پایش درازمدت تغییرات کمی و کیفی پوشش‌گیاهی را فراهم می‌سازد. در مجموع، 30 قطعه ­نمونة یک هکتاری و 600 ریزقطعه‌نمونة یک مترمربعی در امتداد زاگرس مورد مطالعه قرارگرفت و در آن­ها، داده ­های فلورستیک و محیطی مربوط به پوشش درختی و درختچه­ ای و پوشش کف اندازه‌گیری و ثبت شد. در کل، 370 گونه در پوشش کف و 20 گونه فانروفیت شناسایی شد. پرگونه­ ترین تیره در منطقة قرق، Asteraceae و در منطقة معرف، Poaceae بود. شصت ­وشش درصد جمعیت پوشش ­گیاهی کف از تیرة Poaceae بودند و پرجمعیت ­ترین سرده نیز Bromus با 25 درصد کل افراد گیاهی شمارش ­شده بود. پرگونه­ ترین سرده، Astragalus (18 گونه) بود و جمعیت آن در منطقة قرق حدود 2/5 برابر بیشتر از منطقة معرف بود. متوسط درصد پوشش کف (51/2درصد) و پوشش لاشبرگ (34/3درصد) در قطعه ­نمونه ­های قرق به­ طور معنی ­داری بیشتر از پوشش کف (37/6درصد) و لاشبرگ (25/2درصد) در قطعه‌نمونه‌های معرف بود. تعداد گونه­ های فانروفیت، در قطعه ­نمونه ­های قرق به‌طور معنی­ داری بیشتر از قطعه ­نمونه ­های معرف و تفاوت برای سایر شکل­ های زیستی غیرمعنی ­دار بود. مقایسه شاخص‌های تنوع برای گونه ­های گیاهی کف در قطعه‌نمونه‌های قرق و معرف نشان داد که اختلاف معنی‌داری در بین این دو گروه وجود ندارد. در مجموع، قرق نسبی که در بخش ­هایی از زاگرس برقرار است، اگرچه بر شاخص­ های تنوع گیاهی کف تأثیرگذار نبوده، اما بر سطح پوشش ­گیاهی کف، پوشش لاشبرگ، ترکیب گونه ­ای و گونه­ های فانروفیت اثرگذار بوده است.