مناسبات«نفرین منابع» و ناکامی الگوی «دولت توسعه گرا» در دولت های نفت خیز خاورمیانه
نویسندگان
1 دانش آموخته کارشناسی ارشد علوم سیاسی دانشگاه تهران
2 عضوهیات علمی دانشکده علوم انسانی دانشگاه بوعلی سینا
doi
10.22124/wp.2018.3236چکیده
الگوی دولت توسعه گرا عبارتی است که برای نوع خاصی از دولت ها وضع شده و در آن از شاخصه های خاصی بهره گیری می شود. هدف پژوهش حاضر، بررسی تطبیقی دو الگوی نظریِ دولت توسعه گرا و نفرین منابع در حوزۀ مطالعات توسعۀ جهان سوم با خاورمیانه است تا از رهگذر واقعیت موجود چشماندازی برای آیندۀ منطقه جستوجو کند. ازاینرو، این نوشتار حول این پرسش شکل گرفته است که تا چه اندازه نظریۀ دولت توسعه گرا ، با کشورهای نفتی خاورمیانه تطبیق دارد فرضیۀ نگارندگان این است که، مولفه های دولت توسعه گرا با در نظر گرفتن پدیده نفرین منابع در کشورهای نفتی خاورمیانه ضعیف بوده و این عامل در کنار تاثیرات منفی درآمدهای نفتی که خود منتج از ساختارهای نهادی نامناسب است زمینه ناکامی روند توسعه را در این منطقه باعث شده است.برای تأیید این فرضیه و رسیدن به پاسخی مناسب برای پرسش اصلی، مقاله در دو محور اصلی تنظیم شده است: در محور نخست به دو بحث نظری در قالب نظریۀ دولت توسعه گرا و نظریۀ نفرین منابع پرداخته خواهد شد. در محور دوم تلاش میشود، مباحث نظری با دادههایی از خاورمیانه سنجیده شده و به نتایج مشخصی در راستای پاسخ به پرسش اصلی دست یافت.