مشخصههای بارش سالانه و فصلی در ناحیة رویشی صحارا-سندی
نویسندگان
1 گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.
2 گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.
3 گروه احیا مناطق خشک و کوهستانی، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.
4 گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.
doi
10.22059/jfwp.2024.369765.1277چکیده
هدف از انجام این پژوهش، بررسی مشخصه های بارش شامل مقدار و تعداد رخدادهای بارش در ناحیة رویشی صحارا-سندی در سه دهة اخیر بود. با استفاده از داده های بارش روزانة 33 ساله (1398-1366) 18 ایستگاه هواشناسی همدیدبانی در این ناحیة رویشی، مقدار بارش و تعداد رخداد بارش سالانه ارزیابی و از آزمون منکندال برای معنیداری روندهای سالانه و فصلی استفاده شد. در دورة 33 ساله، میانگین بارش سالانه در ناحیة صحارا-سندی، 214 میلی متر (انحراف معیار 61 میلی متر) بود. بیشترین میانگین بارش سالانه در ایستگاه دوگنبدان (439 میلی متر) و کمترین آن در ایستگاه ایرانشهر (109 میلی متر) ثبت شد. از 18 ایستگاه این ناحیه، تنها در دو ایستگاه رام هرمز و جزیرة کیش (11 درصد از کل روندها)، بارش سالانه روند معنیداری نشان داد. در طول 33 سال، در ایستگاه های ناحیة صحارا-سندی، درمجموع، 17275 رخداد (میانگین رخداد 7/5 میلی متر و انحراف معیار 9/6 میلیمتر) ثبت شد. ضریب همبستگی (r) مقدار بارش و تعداد رخداد سالانه، از 0/41 تا 0/86 (میانگین: 0/67 و انحراف معیار 0/13 میلی متر) متغیر بود. نتایج نشان داد که 83 درصد از بارش سالانه، در فصول پاییز و زمستان رخ داده است. بیشترین و کمترین درصد بارش سالانه بهترتیب در طبقههای 40-20 میلی متر (21 درصد، 45 میلی متر) و بیش از 40 میلی متر (30 درصد، 64 میلی متر) رخ داده بود. در طی سال های مورد مطالعه، میانگین تعداد روز خشک سال در این ناحیة رویشی، 336 روز بود. هر گونه تغییر در مشخصه های بارش، بهطور مستقیم بر بومسازگان های جنگلی آسیب پذیر این ناحیة رویشی، تأثیرگذار است.