فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

انجام مطالعات سیتوژنتیکی در گونه‌های گیاهی و همچنین جمعیت‌های متعلق به آنها، به‌ویژه گیاهان وحشی و بومی، به‌دلیل فراهم کردن اطلاعات کمی درمورد تاریخچة تکاملی گیاه، تعیین قرابت‌های بین گونه‌ها، تعیین مشخصات کاریولوژیکی و غیره از اهمیت فوق‌العاده‌ای برخوردار است. در این پژوهش، شمارش کروموزومی و ارزیابی ویژگی‌های کاریوتایپی پنج گونة چوبی متعلق به سه خانوادة Ulmaceae ،Cornaceae و Rhamnacae در جنگل‌های هیرکانی مطالعه شد. مطالعات کروموزومی با استفاده از مریستم نوک ریشه به روش کلاسیک انجام شد. براساس نتایج، تمام گونه‌های مورد مطالعه دیپلوئید بودند. اعداد کروموزومی سه گونة سیاه‌ال (Cornus australis) (2n=2x=22)، تنگرس (Rhamnus sintenisii) (2n=2x=26) و آزاد (Zelkova carpinifolia) (2n=2x=28) برای اولین بار از جهان گزارش می‌شوند. همچنین، دو گونة ملج (Ulmus glabra) و اوجا (U. minor) با عدد کروموزومی (2n=2x=28) برای اولین بار از فلور ایران گزارش می ­شوند. از نظر طول کروموزومی، کوچک‌ترین طول کروموزوم (0/9 میکرومتر) در تنگرس و بزرگ­ترین آن (2/34 میکرومتر) در ملج مشاهده شد. کروموزوم ­ها در سه گونة تنگرس، ملج و آزاد از نوع متاسانتریک و ساب­متاسانتریک بودند. در اوجا، علاوه بر کروموزوم‌های فوق، کروموزوم‌های ساب-تلوسانتریک نیز مشاهده شدند. سیاه‌ال نیز دارای کروموزوم­ های متاسانتریک به دو فرم M و m بود. از نظر تقارن، کروموزوم‌های سه گونة تنگرس، اوجا و آزاد در طبقة 2A، سیاه‌ال در طبقة 1A و اوجا در طبقة 3A قرار داشتند. با توجه به محدودیت مطالعات مشابه در گونه‌های جنگلی، انجام این پژوهش در شناسایی ویژگی‌های سیتوژنتیکی گونه‌های مورد مطالعه نقش مهمی ایفا می‌کند.