انعکاسِ مفهوم مقاومت در تمبرهای پستیِ دفاع مقدس محفوظ در موزۀ ملی ملک ازنظر میشل فوکو

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد پژوهش هنر، گروه پژوهش هنر، دانشکده هنر، دانشگاه شاهد، تهران، ایران.

2 کارشناسی ارشد پژوهش هنر، گروه پژوهش هنر، دانشکده هنر، دانشگاه شاهد، تهران، ایران

doi
10.30484/ganj.2024.3197
چکیده

تمبر رسانه‌ای ثابت و منبعی اطلاعاتی با بازتاب نمادهای پنهان در قالب مفاهیم و معانی جدید است که تصویرسازی آن، معرف فرهنگ هر کشور است. پژوهش حاضر از تجلی مقاومت در تصاویر تمبرهای پستی دوران دفاع مقدس دریچه‌ای نو در قالب زبان تصویری گشوده‌است.در این راستا پرسش‌های اصلی مقاله عبارت‌اند از:۱-براساس دیدگاه میشل فوکو چه اشتراکات تصویری و معناداری از مفهوم قدرت و پایداری در تصاویر تمبرهای پستیِ دفاع مقدس وجود دارد و این شباهت‌ها بر چه مبنایی استوار است؟۲-بازتاب نظریۀ گفتمان فوکو درزمینۀ قدرت و مقاومت در تصاویر تمبرهای پستیِ دفاع مقدس و شکل‌بندی رفتار عمومی جامعۀ درحال مقاومت چگونه است؟هدف: بررسی چگونگی انعکاسِ مفهوم مقاومت در تصاویر تمبرهای پستیِ دفاع مقدس موجود در موزۀ ملی ملک.روش/رویکرد: تحقیق ازنظر هدف بنیادی-نظری است و به گونۀ توصیفی (تحلیلی) و تاریخی تنظیم شده‌است. اطلاعات به‌روش ترکیبی کتاب‌خانه‌ای و میدانی گردآوری شده‌است.یافته‌ها: براساس دیدگاه میشل فوکو، قدرت در تمام سطوح جامعه پراکنده است و هرکجا که قدرت هست، مقاومت نیز به‌طور هم‌زمان حضور دارد؛ بنابراین، تنها راه مقابله با قدرت، شکل‌گیری مقاومت است. این موضوع در تصاویر تمبرهای منتخب دفاع مقدس در این پژوهش به شیوه‌های مختلفی بازتاب یافته‌است؛ به‌طوری‌که هر تصویر نمایانگر نوعی از مقاومت دربرابر قدرت و نابرابری‌های اجتماعی است.