تأثیر تیمار روغن گرمایی بر مقاومت به هوازدگی چوب صنوبر

نویسندگان

1 گروه علوم و صنایع چوب و کاغذ، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

2 گروه علوم و صنایع چوب و کاغذ، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

3 گروه علوم و صنایع چوب و کاغذ، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

4 گروه علوم و صنایع چوب و کاغذ، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

doi
10.22059/jfwp.2024.371195.1279
چکیده

روش‌‌های مختلفی برای تیمار حرارتی چوب، توسعه یافته و تجاری‌سازی شده‌اند. در میان آنها تیمار روغن گرمایی روش منحصر به‌فردی است که محیط حرارت‌دهی خشک و عاری از اکسیژن را فراهم می‌کند. در این مطالعه، از یک روش نیمه‌صنعتی برای تیمار روغن گرمایی الوار چوب صنوبر در دماهای مختلف به‌منظور افزایش مقاومت به هوازدگی آن استفاده شد. الوارهای چوبی طی یک برنامة حرارت‌دهی معین در سه دمای هدف مختلف (180، 190 و 200 درجة سانتی‌گراد) با زمان ماند 2 ساعت تیمار شدند. سپس نمونه‌های آزمونی از آنها تهیه شده و در معرض 1000 ساعت هوازدگی تسریع شده با چرخ گاردنر قرار گرفتند. جذب آب و ‏واکشیدگی ابعاد نمونه‌ها نیز طی هفت روز غوطه‌وری در آب مورد بررسی قرار گرفت.‏‎ ‎آزمون‌های اندازه‌گیری زاویة تماس قطرة آب، رنگ‌سنجی و آنالیز ‏ATR-FTIR‏ قبل و بعد از هوازدگی انجام شد. ‏نمونه‌های تیمار شده، همکشیدگی حجمی کمتری نسبت به نمونة شاهد داشتند و با افزایش دمای حرارت‌دهی بر کارایی ضد واکشیدگی افزود شد. میزان جذب آب نمونه‌های تیمار شده گرچه کمتر از نمونه شاهد بود اما تفاوتی بین تیمارهای مختلف مشاهده نشد. با آنکه قبل از هوازدگی، نمونه‌ها به‌دلیل تیمار روغن گرمایی با یکدیگر تفاوت‌ رنگی آشکاری داشتند اما ‏بعد از هوازدگی، رنگ سطح همة آنها به خاکستری تا نقره‌ای فام تغییر یافت. بیشترین میزان تغییرات رنگ مربوط به تیمار در دمای 200 درجة سانتی‌گراد بود. هوازدگی باعث افزایش ترشوندگی سطح نمونه‌ها شد، اما کماکان نمونه‌های تیمار شده زاویة تماس قطرة آب بالاتری نسبت به نمونة شاهد داشتند. نتایج ATR-FTIR نشان داد که تیمار روغن گرمایی روشی مؤثری برای حفاظت از لیگنین سطح چوب در معرض عوامل هوازدگی نمی‌باشد.