فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پژوهش حاضر با هدف بررسـی وضعیت خشکیدگی درختان بلوط  (Quercus infectoria و Q. libani) جنگل‌های زاگـرس شمالی در استان آذربایجان‌غربی انجام شد. در این راستا، مشخصه‌های کمی و کیفی توده در قطعه‌نمونة یک هکتاری با ابعاد 100 در 100 متر اندازه­گیری و بررسی شدند. در درون قطعه‌نمونة فوق، یک قطعه‌نمونه‌ با سطح شناور به‌صورتی که 100 پایة بلوط در آن قرار بگیرد، برای پایش خشکیدگی درختان پیاده شد. پایش خشکیدگی درختان طی یک دورة چهار‌ساله (1401-1398) در 5 طبقه زوال (1- سالم، 2- سرخشکیدگی تاج، 3- خشکیدگی تاج کمتر از 50 درصد، 4- خشکیدگی تاج بیشتر از 50 درصد و 5- درختان قطع شده)، انجام شد. برای بررسی ارتباط سطح برگ، ابعاد و وزن میوه درختان بلوط در مراحل زوال، در طی سه سال (1400-1398)، هر سال از پنج درخت ثابت، 20 برگ و 25 میوه برداشت گردید و ابعاد و وزن آن‌ها اندازه‌گیری‌ شد. نتایج نشان داد تعداد درختان سالم بین سال‌های 1398 تا 1401 از 94 درصد به 71 درصد کاهش یافته‌ و نه درصد از پایه‌ها در انتهای دورة پایش، قطع شده بودند. نتایج محاسبة میانگین سطح برگ در طول سه سال، روند کاهشی و تفاوت معنی‌داری را نشان داد. به‌جز وزن میوه، سایر ابعاد مورد بررسی در میوه نیز در طول سال‌های پایش، روند کاهشی معنی‌داری را نشان دادند. علی‌‌رغم عدم آلودگی جنگل‌های استان به بیماری زغالی بلوط، متأسفانه روند کاهش درختان سالم و افزایش درختان دارای سطوح مختلف خشکیدگی بسیار نگران‌کننده است. به‌این دلیل، افزایش حفاظت و کاهش عوامل تخریب در این جنگل‌ها باید تشدید گردد.