اثر دو گونة کهور ایرانی (Prosopis cineraria) و کهور آمریکایی (P. juliflora) بر کیفیت خاک در ناحیة صحارا- سندی ایران (مطالعة موردی: استان سیستان و بلوچستان)

نویسندگان

1 مؤسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران.

2 مؤسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران.

3 مؤسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران.

4 مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی بلوچستان (ایرانشهر) بخش تحقیقات جنگل‌ها و مراتع.

5 مؤسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران.

6 مؤسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران.

doi
10.22059/jfwp.2023.365188.1263
چکیده

هدف از این پژوهش ارزیابی و مقایسة اثرات دو گونة بومی و غیر بومی کهور (Prosopis cineraria  و  P. juliflora) بر مشخصه­ های فیزیکی، شیمیایی و زیستی خاک در استان سیستان و بلوچستان است. جهت نمونه­ برداری، از هر گونة درختی، 30 پایه انتخاب و نمونه­ های خاک از عمق 30-0 سانتی­ متری در زیر و بیرون تاج پوشش آن‌ها برداشت شد و سپس پنج نمونة خاک در زیر یا بیرون تاج با یکدیگر ترکیب شدند و برای آنالیز آزمایشگاهی در دمای مناسب نگهداری شدند. رطوبت اشباع، اسیدیته، هدایت الکتریکی، کربن آلی، نیتروژن کل، فسفر، پتاسیم، کلسیم، منیزیم و تنفس میکروبی پایه و برانگیخته، زی ­تودة میکروبی کربن، پتانسیل نیتریفیکاسیون و فعالیت آنزیم­ های اوره ­آز، دهیدروژناز، فسفاتاز قلیایی و اسیدی سنجش و با استفاده از تجزیه واریانس یک­ طرفه مقایسه شد. نتایج نشان داد که به ­طور معنی ­داری بیشترین مقادیر رطوبت اشباع، نیتروژن کل، تنفس برانگیخته و فعالیت آنزیم دهیدروژناز در زیر تاج کهور ایرانی و بیشترین مقادیر منیزیم، پتانسیل نیتریفیکاسیون و فعالیت آنزیم فسفاتاز اسیدی در زیر تاج پوشش درخت کهور آمریکایی مشاهده شد این در حالی است که کمترین مقدار آن‌ها به بیرون تاج پوشش هر دو گونه تعلق داشت. شاخص کیفیت خاک بیانگر این است که کیفیت خاک در زیر گونة کهور ایرانی بالاتر از کهور آمریکایی و مناطق بدون پوشش است. گونه ­های درختی کهور بومی، حاصل­خیزی و اسیدیته خاک را بهبود بخشیده و کیفیت خاک در زیر تاج پوشش آن از نظر عددی بیشتر از پوشش کهور آمریکایی بوده است. بنابراین حفظ جنگل­ های طبیعی این گونه و جنگلکاری با آن جهت حفظ و بهبود کیفیت خاک در استان سیستان و بلوچستان توصیه می­ شود.