فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: شناخت وضعیت مطالبات زارعانِ مشمول و غیرمشمولِ واگذاری زمین و خرده‌مالکان، نگرانی و واکنش آنان به اجرای اصلاحات ارضی با بررسی محتوایی عرایض ارسالی‌شان به دورۀ بیست‌ویکم مجلس شورای ملی.روش/رویکرد پژوهش: این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی به‌دنبال تحلیل محتوای عرایض ارسالی زارعان مشمول و غیرمشمولِ واگذاری زمین و خرده‌مالکان، به دورۀ بیست‌ویکم مجلس شورای ملی است؛ هم‌چنین از منابع کتاب‌خانه‌ای نیز استفاده شده‌است. پژوهش برپایۀ اسناد عرایض دورۀ بیست‌ویکم مجلس شورای ملی به‌دنبال پاسخ‌گویی به این پرسش است که آیا زارعان و خرده‌مالکان به‌جز مسائل اقتصادی، مالکیتی و پیگیری حقوق فردی، دغدغۀ مسائل سیاسی را نیز داشته‌اند؟ بررسی اسناد عرایض نشان می‌دهد که زارعان مشمول واگذاری زمین پیگیر منازعات ملکی خود با مالکان بزرگ محلی و سوءعملکرد مأموران دولت بودند و زارعان بدون نسق زراعی (زارعانی که مشمول واگذاری زمین) نبودند خواستار حقوق برابر با دیگر زارعان مشمول واگذاری اراضی بودند. خرده‌مالکان نیز در عرایض خود پیگیر منازعات ملکی با مالکان بزرگ محلی و سوءعملکرد مأموران دولت بودند. خرده‌مالکان به‌علت وسعت کم زمین‌های زراعی‌شان از دولت می‌خواستند تا اراضی‌شان واگذار نشود و درصورت واگذاری اراضی‌شان خواستار امتیازاتی بودند که در مرحلۀ اول به بزرگ‌مالکان داده شده بود. زارعان مشمول واگذاری زمین و زارعانی که مشمول واگذاری نبودند و خرده‌مالکان نگران معیشت خانوادۀ خود بودند و به‌لحاظ سیاسی مخالف حکومت نبودند و ادبیات این عریضه‌ها هم‌صدایی با منویات شاه است.