فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

جنگل‌های زاگرس از نظر سطح به‌عنوان دومین بوم‌سازگان جنگلی کشور شناخته شده‌اند و دارای خدمات بوم‌سازگانی متعددی ازجمله ذخیرة کربن هستند. خاک‌ها بزرگ‌ترین مخزن ذخیرة کربن در بوم‌سازگان‌های خشک هستند. هدف این پژوهش، بررسی وضعیت ذخیرة کربن خاک توده‌های جنگلی شاخه‌زاد (قرق و شاخص استان کردستان) در جنگل‌های شهرستان مریوان بود. در این راستا، دو رویشگاه گاران (تودة قرق) و دوله‌ناو (تودة شاخص و الگو) جنگل ­های استان در شهرستان مریوان (شمال غرب استان کردستان) انتخاب شدند. در هر رویشگاه، از یک قطعه‌نمونة مربعی شکل یک هکتاری، پنج نمونه خاک از عمق 30-0 سانتی‌متری برداشت و در آزمایشگاه مشخصه‌های فیزیکی- شیمیایی خاک، تنفس میکروبی، درصد کربن آلی و مقدار ذخیرة کربن نمونه‌ها اندازه‌گیری شد. با توجه به نرمال بودن داده‌ها، از آزمون تی مستقل برای مقایسة میانگین پارامترهای مورد مطالعه در دو رویشگاه استفاده شد. نتایج نشان داد که درصد کربن آلی و ذخیرة کربن در رویشگاه گاران با مقادیر 3/63 درصد و 104/3 تن در هکتار، با اختلاف معنی‌داری بیشتر از رویشگاه دوله‌ناو بود (2/63 درصد و 86/7 تن در هکتار). همچنین، مقادیر پارامترهای درصد سنگ‌ریزه، تنفس میکروبی و نسبت C/N در رویشگاه گاران (به‌ترتیب 37/3 درصد، 472/9 میلی‌گرم دی‌اکسید کربن در کیلوگرم و 13/1) بیشتر از رویشگاه دوله‌ناو بود. نتایج کلی پژوهش نشان داد که ذخیرة کربن در رویشگاه گاران (تحت مدیریت قرق) بیشتر از رویشگاه دوله‌ناو بود. اعمال مدیریت قرق و حفاظت جنگل سبب افزایش درصد کربن آلی و مقدار ذخیره کربن خاک می‌شود.