بررسی عملکرد رزین‌های تانن پایه در مقایسه با رزین ملامین فرمالدئید در بهبود ویژگی‌های فیزیکی و مکانیکی چوب

نویسندگان

1 گروه علوم و صنایع چوب و کاغذ، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

2 پژوهشکدۀ حفاظت و مرمت آثار تاریخی-فرهنگی، پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، تهران، ایران.

3 گروه علوم و صنایع چوب و کاغذ، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

4 گروه علوم و صنایع چوب و کاغذ، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

doi
10.22059/jfwp.2024.368424.1268
چکیده

عملکرد رزین­ های تانن عاری از فرمالدهید و تانن-رزورسینول-فرمالدهید در مقایسه با رزین ملامین فرمالدهید به‌منظور اصلاح ویژگی‌های فیزیکی و مکانیکی چوب بلوط بلندمازو (Quercus castaneifolia) مورد بررسی قرار گرفت. رزین ملامین فرمالدهید تا غلظت 25 درصد رقیق شد و متعاقباً از 5 درصد کاربامید برای کاهش ویسکوزیته آن استفاده شد. محلول آبی 30 درصد تانن متراکم به‌همراه محلول 33 درصد هیدروکسید سدیم و 6 درصد هگزامین (بر مبنای وزن خشک تانن) نیز برای تهیة رزین تانن عاری از فرمالدهید در محدودة pH 10 مورد استفاده قرار گرفت. رزین تانن-رزورسینول-فرمالدهید نیز در pH برابر با 8 سنتز شد. پس از اشباع نمونه­ های چوبی با فرآیند سلول خالی و خشک کردن آن­ها با یک برنامة رطوبت پایه، گیرائی رزین در آون در دمای 2±103 درجة سانتی‌گراد به‌مدت 48 ساعت و سپس در دمای 120 درجة سانتی‌گراد به‌مدت 4 ساعت انجام شد. نتایج نشان داد که اصلاح چوب با هر سه نوع رزین منجر به کاهش رطوبت تعادل، بهبود پایداری ابعاد و آب‌گریزی سطح می ­شود ولی بر سختی و مدول الاستیسیته آن تأثیر معنی­ داری ندارد. درصد افزایش وزن چوب پس از اصلاح با رزین ملامین فرمالدهید (23/8 درصد) تقریباً دو برابر مقدار آن در چوب اصلاح شده با رزین­ های تانن­ پایه بود. رزین ملامین فرمالدهید عملکرد مطلوب­تری در مقایسه با رزین­ های تانن ­پایه داشت، ضمن اینکه شدت تغییر رنگ چوب پس از اصلاح نیز کمتر بود. فرآیند اصلاح با رزین تانن-رزورسینول-فرمالدهید در مقایسه با رزین تانن عاری از فرمالدهید در بهبود ویژگی ­ها، با موفقیت بیشتری همراه بود.