بررسی پدیدۀ تکدی در دورۀ ناصری؛ نمونۀ موردی ولایت گروس
نویسندگان
1 استاد گروه تاریخ، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 دانشجوی دکتری گروه تاریخ دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.30484/ganj.2024.3154چکیده
هدف: تکدی بهعنوان یکی از تجلیات شایع فقر، ناشی از نابهسامانیهای اقتصادی و اجتماعی است. این پدیده در دورۀ قاجار پیامدهای گستردۀ اجتماعی دَرپی داشت. در پژوهش حاضر براساس گزارش دولتی مهمی از دورۀ ناصری دربارۀ گروه متکدیان در ولایت گروس، درصددیم تا پدیدۀ تکدی و تحلیل ویژگیهای گروه متکدیان (جنسیت، سن، شیوههای رفتاری) را بررسی کنیم و شماری از علل رویآوری دستههای متکدیان به این رویه را بازشناسی کنیم.روش / رویکرد: در این پژوهش برای شناسایی اطلاعات و تحلیل و پردازش آن در قالب مقولههای مربوط به این پدیده از شیوۀ تحلیل مضمون برپایۀ منابع کتابخانهای و اسناد بهره بردیم. پرسش محوری این پژوهش به وضعیت پدیدۀ تکدی و ویژگیهای گروه متکدیان در ولایت گروس مربوط است.یافتهها: تکدی در ولایت گروس در سنین مختلف وجود داشت. جامعۀ 36درصدی زنان متکدی نشانۀ شکنندگی خانوادههای فرودستان دربرابر عامل فقر و رویآوری به تکدی است. ازسویدیگر اقدام کارگزار دولت در تهیه و ارسال گزارش رسمی -که مستلزم جمعآوری اطلاعات متکدیان بودهاست- نشاندهندۀ تعداد قابلتوجه این گروه و دغدغههای حکومت محلی و شاید دولت مرکزی دربارۀ آثار اجتماعی این امر (ازجمله اختلال در نظم و امنیت) بوده و بهاحتمال به چارهاندیشی دراینباره معطوف بودهاست. البته برنامۀ خاصی از مقابله با تکدی و یا ساماندهی متکدیان در این ولایت در دست نیست.
