اثرات آفت شب‌پرة شمشاد (Cydalima perspectalis Walker) بر مشخصه‌های کیفی لاشبرگ و خاک (مطالعة موردی: ذخیره‌گاه شمشاد چشمه‌بلبل بندرگز، استان گلستان)

نویسندگان

1 گروه جنگل‌شناسی و اکولوژی جنگل، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی، ساری، ایران.

2 گروه علوم و مهندسی جنگل، دانشکدة منابع طبیعی دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایران.

3 گروه علوم و مهندسی جنگل، دانشکدة منابع طبیعی دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایران.

doi
10.22059/jfwp.2023.365837.1264
چکیده

در پژوهش حاضر، تأثیر برگ­خواری لاروهای آفت شب­پرة شمشاد (Cydalima perspectalis Walker) بر تغییرات عناصر غذایی لاشبرگ و خاک در ذخیره‌گاه شمشاد چشمه‌بلبل مورد ارزیابی قرارگرفت. بدین‌ منظور، نمونه­ برداری از لاشبرگ تجزیه­ نشده (با استفاد از قاب 400 سانتی ­متر­مربعی) و خاک (با استفاده استوانة فلزی به قطر هشت و عمق ده سانتی­متر) به تعداد 32 نمونه در توده­ های سالم و آلوده به آفت شب­پرة شمشاد با استفاده از روش تصادفی انجام شد. نتایج نشان داد اگرچه از بین متغیرهای فیزیکی خاک، فقط تغییرات درصد رطوبت خاک در دو تودة سالم و آلوده شمشاد معنی ­دار ارزیابی شد ولی توده ­های مزبور از ­نظر کلیه متغیرهای مورد بررسی شیمی خاک، تفاوت معنی ­داری را نشان دادند. نتایج بررسی مشخصه‌های میکروبی خاک نشان داد که تنفس پایه (0/12، 0/14)، ضریب متابولیکی، نسبت میکروبی و شاخص دسترسی به کربن در تودة آلوده به‌طور معنی‌داری بیشتر از تودة سالم و تنفس برانگیخته (0/39، 0/3)، در تودة سالم بیشتر از تودة آلوده ارزیابی شد. این درحالی ­است­ که اختلاف معنی­ داری بین توده­ های سالم و آلودة شمشاد از نظر شاخص تنفس میکروبی­ کربن مشاهده نشد. نتایج تجزیه و تحلیل مؤلفه­ های اصلی نشان داد که توده­ های سالم و آلودة شمشاد براساس توزیع مکانی مشخصه‌های خاک در امتداد محور اول از یکدیگر متمایز بوده و متغیرهای نیتروژن، ضریب متابولیکی، رطوبت، نیترات، آمونیوم و تنفس برانگیخته همبستگی مثبتی با محور اول (تمرکز ابرنقاط توده سالم) و بالعکس متغیرهای نسبت کربن به نیتروژن، پتاسیم، منیزیم، کلسیم و زی‌تودة میکروبی کربن همبستگی منفی (تمرکز ابر نقاط توده سالم) با این محور نشان دادند. به­ طورکلی، نتایج این پژوهش نشان داد که بخش مهمی از سلامت و عملکرد بوم­سازگان جنگلی و چرخة عناصر غذایی به ­شدت تحت تأثیر فرآیند برگ­خو­اری ناشی از طغیان آفات قرار می­ گیرد.