اثرات آفت شبپرة شمشاد (Cydalima perspectalis Walker) بر مشخصههای کیفی لاشبرگ و خاک (مطالعة موردی: ذخیرهگاه شمشاد چشمهبلبل بندرگز، استان گلستان)
نویسندگان
1 گروه جنگلشناسی و اکولوژی جنگل، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی، ساری، ایران.
2 گروه علوم و مهندسی جنگل، دانشکدة منابع طبیعی دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایران.
3 گروه علوم و مهندسی جنگل، دانشکدة منابع طبیعی دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایران.
doi
10.22059/jfwp.2023.365837.1264چکیده
در پژوهش حاضر، تأثیر برگخواری لاروهای آفت شبپرة شمشاد (Cydalima perspectalis Walker) بر تغییرات عناصر غذایی لاشبرگ و خاک در ذخیرهگاه شمشاد چشمهبلبل مورد ارزیابی قرارگرفت. بدین منظور، نمونه برداری از لاشبرگ تجزیه نشده (با استفاد از قاب 400 سانتی مترمربعی) و خاک (با استفاده استوانة فلزی به قطر هشت و عمق ده سانتیمتر) به تعداد 32 نمونه در توده های سالم و آلوده به آفت شبپرة شمشاد با استفاده از روش تصادفی انجام شد. نتایج نشان داد اگرچه از بین متغیرهای فیزیکی خاک، فقط تغییرات درصد رطوبت خاک در دو تودة سالم و آلوده شمشاد معنی دار ارزیابی شد ولی توده های مزبور از نظر کلیه متغیرهای مورد بررسی شیمی خاک، تفاوت معنی داری را نشان دادند. نتایج بررسی مشخصههای میکروبی خاک نشان داد که تنفس پایه (0/12، 0/14)، ضریب متابولیکی، نسبت میکروبی و شاخص دسترسی به کربن در تودة آلوده بهطور معنیداری بیشتر از تودة سالم و تنفس برانگیخته (0/39، 0/3)، در تودة سالم بیشتر از تودة آلوده ارزیابی شد. این درحالی است که اختلاف معنی داری بین توده های سالم و آلودة شمشاد از نظر شاخص تنفس میکروبی کربن مشاهده نشد. نتایج تجزیه و تحلیل مؤلفه های اصلی نشان داد که توده های سالم و آلودة شمشاد براساس توزیع مکانی مشخصههای خاک در امتداد محور اول از یکدیگر متمایز بوده و متغیرهای نیتروژن، ضریب متابولیکی، رطوبت، نیترات، آمونیوم و تنفس برانگیخته همبستگی مثبتی با محور اول (تمرکز ابرنقاط توده سالم) و بالعکس متغیرهای نسبت کربن به نیتروژن، پتاسیم، منیزیم، کلسیم و زیتودة میکروبی کربن همبستگی منفی (تمرکز ابر نقاط توده سالم) با این محور نشان دادند. به طورکلی، نتایج این پژوهش نشان داد که بخش مهمی از سلامت و عملکرد بومسازگان جنگلی و چرخة عناصر غذایی به شدت تحت تأثیر فرآیند برگخواری ناشی از طغیان آفات قرار می گیرد.