مدل‌سازی استراتژی تنوع‌بخشی در شرکت‌های چند کسب‌وکاره خصوصی ایرانی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت استراتژیک، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

2 استاد، گروه مدیریت، دانشکده مدیریت، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

3 استاد، گروه مدیریت، دانشکده مدیریت، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

4 استاد، گروه مدیریت، دانشکده مدیریت، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

doi
10.22059/jibm.2019.288758.3638
چکیده

هدف: هدف این پژوهش یافتن سازوکارهای اتخاذ و اجرای استراتژی تنوع‌بخشی در شرکت‌های چند کسب‌وکاره ایرانی در قالب الگوی محتوا، بستر و فرایند است. تنوع‌بخشی از دیدگاه مدیران ارشد کاویده شده تا مقوله‌های اصلی و تأثیرگذار آن شناسایی و الگوی آن جهت بهینه‌سازی‌های آینده در هولدینگ‌های ایرانی احصا شود. روش: روش پژوهش کیفی بوده و با روش تحلیل داده بنیاد نظام­مند اجرا شده است. جامعه هدف مدیران و کارشناسان ارشد حوزه استراتژی شرکت‌های چند کسب­وکاره ایرانی است که در فرایند و تصمیمات تنوع­بخشی در سازمآن‌هایشان مشارکت داشتند. با نمونه‌گیری ترکیبی هدفمند، گلوله برفی و نظری و پس از 25 مصاحبه عمیق، اشباع نظری حاصل شد. یافته‌ها:: تحلیل داده­ها نشان­دهنده این است که شرایط عِلّی انگیزه­های فردی، سازمانی، اقتصادی و کاهش ریسک و شرایط مداخله­گر میزان ثبات محیط کلان، میزان وجود نهادهای تسهیلگر، وضعیت قوانین و سیاست­های حامی و محیط مستعد فرصت‌جویی­های ویژه پدیده تنوع‌بخشی کسب‌وکار را در بستر میزان بلوغ در چرخه عمر سازمانی، منابع سازمان، قابلیت­های سازمان، مهارت و تفکر استراتژیک مدیران ارشد و جهت­گیری­های استراتژیک سازمان شکل می­دهند. این پدیده با گام­های گزینه­سازی، گزینه­گزینی، مشخص کردن استراتژی ورود، هولدینگ­سازی و نهادینه و سیستماتیک­سازی اجرایی شده و به پیامدهای مثبتی مانند عملکرد مالی بالاتر، کاهش ریسک، قدرت، رشد و توسعه و سایر پیامدهای مشابه می­انجامد. نتیجه‌گیری: برای موفقیت اجرای استراتژی تنوع­بخشی می­بایست به مقوله­های مهم 27 گانه و مفاهیم مرتبط با آن‌ها توجه کامل داشت و با آگاهی کامل از آن‌ها به‌صورت مناسب بهره‌برداری نمود.