فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از معضلات محیط‌زیستی جنگل‌های زاگرس، بروز پدیدة زوال درختان بلوط (Oak decline) است که شدت آن در زاگرس شمالی کمتر از زاگرس میانی و جنوبی است. هدف از این پژوهش، بررسی روند خشکیدگی درختان بلوط و جنگل در شهرستان بانه (استان کردستان) در سال‌های 1398، 1399، 1400 و 1401 بود. جهت اجرای این پژوهش، دو قطعه‌نمونه (با 100 درخت) در رویشگاه‌ّ‌های بلوه (زوال-دامنة جنوبی) و سارکی (زوال-دامنة شمالی) در شهرستان بانه در شمال غرب استان کردستان درنظر گرفته شدند. در سال 1398 اقدام به شماره‌گذاری درختان در رویشگاه‌های مورد نظر شد و در شهریورماه سال‌های 1398، 1399، 1400 و 1401 طبقه‌های زوال (پنج طبقه) برای هر درخت ثبت شد. نتایج نشان داد که تعداد درختان سالم در رویشگاه سارکی و بلوه از سال 1398 به 1401 به‌ترتیب 25 و 28 درصد کاهش داشته است و در مقابل، تعداد درختان سرخشکیده در این دورة چهار ساله، به‌ترتیب 14 و 19 درصد افزایش داشته است و شدت زوال در رویشگاه بلوه (زوال جنوبی) بیشتر از رویشگاه سارکی (زوال شمالی) بوده است. در مجموع، سرعت زوال در توده زوال جنوبی بیشتر از شمالی بود و بیشترین زوال بلوط در دامنة جنوبی مشاهده شد. جهت مدیریت بهینة این جنگل‌ها، ضرورت دارد، عوامل تشدیدکنندة خشکیدگی مدیریت شوند و دخالت‌های انسانی و تخریب‌های جنگل کنترل شوند تا وضعیت کنونی ثابت شود و از بذرهای توده‌های سالم در دامنة شمالی برای احیاء و توسعة جنگل استفاده شود.