بررسی جایگاه بانوان در موقوفات شهرستان گناباد در دوران قاجار و پهلوی

نویسندگان

1 دانشیار گروه تاریخ، دانشکدۀ ادبیات،دانشگاه الزهرا، تهران،ایران.

2 دانشیار گروه تاریخ، دانشکدۀ ادبیات، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران.

3 دانشجوی دکتری تاریخ، گروه تاریخ، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه الزهراء، تهران،ایران.

doi
10.30484/ganj.2024.3137
چکیده

هدف: بررسی سهم زنان در موقوفات گناباد در دوران قاجار و پهلوی؛ بیان ویژگی‌ها و مصارف این موقوفات در این دو مقطع؛ تبیین تأثیر گرایش‌های زنانه در تعیین نوع و مصرف موقوفات؛ چگونگی تعیین متولیان موقوفات زنان گنابادی.روش/رویکرد پژوهش: این پژوهش، با رویکرد توصیفی-تحلیلی و برمبنای محتویات اسناد موقوفات موجود در ادارۀ اوقاف گناباد و نیز مندرجات برخی کتب، جایگاه بانوان در موقوفات شهرستان گناباد و موارد مرتبط با موقوفات آنان را بررسی می‌کند.یافته‌ها و نتایج: زنان گنابادی تنها در ایجاد 17% از وقفیات دوران قاجار و پهلوی در گناباد مشارکت داشته‌اند. عمدۀ موقوفات زنان گنابادی، آب و زمین کشاورزی است؛ ولی گاهی درخت توت و عناب هم وقف شده‌است. اکثر زنان واقف، روستایی هستند و تحت‌تأثیر قیام سیدالشهداء(ع)، عمدۀ درآمد موقوفات خود را وقف سوگواری محرم کرده‌اند. تقریباً می‌توان گفت که واقفان زن گنابادی، گرایش‌های زنانۀ خود را در تعیین مصارف موقوفات خود و متولیان آن‌ها درنظر نگرفته‌اند.