تحلیل ساختاری روابط هواداران داعش در شبکه‌ی اجتماعی آنلاین توییتر: یک مطالعه‌ی موردی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری رشته علوم ارتباطات اجتماعی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران.

2 استادیار گروه علوم ارتباطات،دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات ، تهران، ایران.

3 استاد گروه علوم سیاسی و روابط بین الملل دانشگاه شهید بهشتی؛ استاد گروه روابط بین الملل دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

doi
10.22054/nms.2021.47707.854
چکیده

مقاله‌ی حاضر با استفاده از روش تحلیل شبکه‌های اجتماعی (SNA) به بررسی اکتشافی شبکه‌ای متشکل از 7885 نفر و 9927 پیوند از کاربران عربزبانِ هوادار گروه تروریستی داعش در شبکه‌ی اجتماعی آنلاین توییتر پرداخته است. هدف از این پژوهش، کشف و استخراج ساختار روابط کاربران مذکور، بررسی مزایا و معایب کارکردی این ساختار برای گروه تروریستی داعش، و شناسایی افرادی (گره‌هایی) بود که به‌لحاظ سنجه‌های مرکزیت به‌عنوان گره‌های کلیدی بالقوه‌ در این شبکه‌ محسوب می‌شدند. بر اساس یافته‌های این پژوهش، شبکه‌ی روابط هواداران عرب‌زبان گروه تروریستی داعش در توییتر در بازه‌ی زمانی بهمن‌ماه تا اسفندماه 1397 از ساختاری نامتمرکز با قطر شبکه‌ای بالا، و خوشه‌هایی تشکیل شده بود که با یکدیگر و کل شبکه، پیوندی ضعیف داشتند. این ساختار سبب انعطاف، پایایی و چابکی شبکه‌ی مورد مطالعه‌ و نیز حفظ ناشناسی کاربران مرکزی آن می‌شد. همچنین ضمن تعیین گره‌های دارای بالاترین سنجه‌های مرکزیت شبکه‌ای، مشخص شد کاربران شبکه‌ی مورد مطالعه‌ی این پژوهش، در سه دسته‌ی کلی قابل تقسیم‌بندی هستند: «اعضای کلیدی»، «رابطان» و «پیروان».