عوامل مؤثر بر واگرایی روابط ایران و گرجستان (2016-2000)

نویسندگان

1 دانشگاه علامه طباطبایی

2 دانش آموخته مطالعات اروپا دانشگاه علامه طباطبایی

doi
10.22124/wp.2018.2867
چکیده

جمهوری گرجستان یکی از کشورهای قفقاز جنوبی است که با ایران دارای مرز مشترک نیست اما به جهت ویژگی ژئوپلیتیکی برای ایران از اهمیت بالایی برخوردار است. جمهوری اسلامی ایران نیز در سال‌های پس از استقلال گرجستان از شوروی سابق توانسته است روابط نزدیکی در حوزه‌های اقتصادی با این کشور برقرار کند. هرچند در کنار وجود مؤلفه‌های فراوان در سال‌های گذشته از جهت همگرایی میان دو کشور، زمینه‌هایی برای واگرایی در روابط میان ایران و گرجستان ممکن است در سال‌های آتی به وجود بیاید؛ اما آنچه در سال‌های 2000 تا 2016 نسبت به دهه 1990 زمینه‌های واگرایی دو کشور را فراهم کرده است بیشتر در تأثیر همگرایی اسرائیل و گرجستان در کمرنگ شدن مناسبات تهران-تفلیس، رویکرد غرب محوری گرجستان، حضور فعال کشورهای غربی در این منطقه و تنش‌های مداوم واشنگتن- تهران، روابط و همکاری نزدیک تفلیس تل‌آویو، به‌ویژه در حوزه‌های امنیتی و نظامی و سیاست خارجی قفقازی ایران با درنظرگرفتن ملاحظات روسیه، جای گرفته است که سبب شده مناسبات و همکاری‌های ایران و گرجستان در پایین‌ترین سطح خود باقی بماند. سؤال اصلی: در میان‌سال‌های 2000 تا 2016 چه عواملی بر واگرایی روابط ایران و گرجستان مؤثر بوده است؟ فرضیه پژوهش: مهم‌ترین عوامل مؤثر بر واگرایی روابط دو کشور را باید در عوامل داخلی و خارجی بررسی کرد که در دو حوزه امنیتی-سیاسی و اقتصادی خود را نشان می‌دهند. این مقاله با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی بر اساس داده‌های معتبر اسنادی و آرشیوی سعی دارد عوامل مؤثر بر واگرایی روابط دو کشور را تجزیه‌وتحلیل کند تا آسیب‌شناسی لازم را جهت شناساندن عوامل مؤثر بر واگرایی برای سیاست خارجی ایران نشان دهد.