ارزیابی بلندمدت احیای پوشش گیاهی مسیرهای چوبکشی بعد از عملیات چوبکشی (مطالعة موردی: جنگل خیرود)
نویسندگان
1 گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.
2 گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.
3 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.
4 گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.
doi
10.22059/jfwp.2023.358785.1252چکیده
مدت زمان احیای مسیرهای چوبکشی بعد از عملیات بهره برداری بهمنظور بازیابی پوشش گیاهی در راستای حفظ جنگل ها اهمیت ویژهای دارد. هدف از این پژوهش ارزیابی بلندمدت احیای پوشش گیاهی مسیرهای چوبکشی بعد از عملیات چوبکشی در جنگل خیرود بود. بدینمنظور تعداد 54 قطعه نمونه (1×1 متری) بهصورت تصادفی شامل 27 قطعه در مسیرهای چوبکشی با سن بهره برداری 5، 10، 15 سال با سه شدت ترافیک کم، متوسط، زیاد و 27 قطعه نمونة شاهد با فاصله 10 متر از مسیر چوبکشی موازی همان مسیرهای برداشت شد و کلیة گیاهان درون قطعات نمونه شناسایی و فراوانی آن ها شمارش و گونه ها به تفکیک علفی و درختی و خانوادة آنها شناسایی شدند. نتایج نشان داد از میان سه تیمار بررسی شده (شدت ترافیک، سن بهره برداری و اثر متقابل ترافیک × سن بهره برداری)، عامل شدت ترافیک بهتنهایی بر احیای پوشش گیاهی در مسیر چوبکشی تأثیر معنی داری دارد ولی عامل سن بهره برداری و برهمکنش شدت ترافیک و سن بهره برداری تأثیر معنی داری نداشتند. نتایج مطالعة حاضر نشان داد که عامل ترافیک تأثیر معنی داری بر روی فراوانی گونه ها دارد. همچنین در هر سه عامل شدت ترافیک، سن بهره برداری و اثر متقابل ترافیک × سن بهره برداری، گونه های درختی در مقایسه با گونه های علفی نسبت به تغییرات خاک تأثیرپذیرتر هستند. بنابراین شدت ترافیک می تواند بر تنوع گونه ها و تعداد گیاهان در مسیرهای چوبکشی مؤثر باشد و این تأثیر در گونه های درختی بیشتر از گونه های علفی می باشد.