فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف پژوهش حاضر پیش‌بینی خودکنترلی براساس مهارت‌های اجتماعی و رفتاری دانش‌آموزان با نیازهای ویژة ذهنی آموزش‌پذیر دبستان‌های استثنایی شهر تهران انجام گرفت. روش پژوهش توصیفی - همبستگی بود. جامعة آماری پژوهش همة دانش‌آموزان دختر و پسر با نیازهای ویژة ذهنی آموزش‌پذیر در دبستان‌های استثنایی شهر تهران در سال تحصیلی 97-1396، شامل 196 دانش‌آموز (87 دختر و 109 پسر) بود که با روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای از میان آنان انتخاب شدند. داده‌ها با پرسشنامه‌های مهارت‌های اجتماعی و رفتاری گرشام و الیوت- فرم‌ معلم (1990) و خودکنترلی کندال و ویلکاکس (1979) جمع‌آوری شد. روایی صوری و محتوایی پرسشنامه‌ها با نظر متخصصان علوم تربیتی، و پایایی آن‌ها به روش آلفای کرونباخ به ترتیب، با ضرایب 93/0 و 83/0 تأیید شد. یافته‌ها نشان داد بین ابعاد مختلف مهارت‌های اجتماعی (همکاری، قاطعیت و خویشتن‌داری) با خودکنترلی در دانش‌آموزان دختر و پسر رابطة مثبت وجود دارد و بین دو بعد از مشکلات رفتاری (رفتار بیرونی و بیش‌فعالی) با خودکنترلی رابطة منفی وجود دارد، اما بین بعد رفتار درونی با خودکنترلی رابطة معناداری وجود ندارد. تحلیل رگرسیون چندگانه نشان داد ابعاد مهارت‌های اجتماعی و رفتاری خودکنترلی را در دانش‌آموزان با نیازهای ویژة ذهنی آموزش‌پذیر دختر (01/0>P، 40/39F=) و پسر (01/0>P، 182/55F=) پیش‌بینی می‌کنند. نتایج تحلیل واریانس یک‌‌طرفه نشان داد خودکنترلی در دانش‌آموزان با نیازهای ویژة آموزش‌پذیر براساس تحصیلات مادر و پدر، طبقة شغلی سرپرست خانواده و سن آن‌ها تفاوت معناداری ندارد. همچنین، خودکنترلی در دانش‌آموزان با نیازهای ویژة ذهنی آموزش‌پذیر دختر و پسر تفاوت معناداری نداشت.