فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سقوط حکومت‌پهلوی در پی انقلاب‌اسلامی ایران از مهم‌ترین رویدادهای تاریخ معاصر ایران و جهان است. با پیروزی انقلاب‌اسلامی از همان روزهای آغازین بسیاری از کارگزاران حکومت پهلوی، انقلابیون، بازیگران و شاهدان سقوط حکومت پهلوی با انگیزه‌های مختلفی به نگارش خاطرات یا همکاری با پروژه‌های تاریخ شفاهی برای ثبت و ضبط خاطرات خود اقدام کردند. هر یک از آنان از زوایه دید خود به گذشته و بررسی علل و عوامل وقوع انقلاب‌اسلامی پرداخته‌اند. در پروژه تاریخ‌شفاهی ایران دانشگاه هاروارد با بسیاری از کارگزاران حکومت پهلوی با هدف گردآوری تاریخ‌شفاهی عصر پهلوی مصاحبه شده است. از آنجا که کارگزاران حکومت پهلوی به دلیل مناصب و مسئولیت‌های متعدد در آن حکومت، از فضای حاکم بر دربار و دولت عصر پهلوی، سیاست‌ها و برنامه‌های آن آگاهی دارند، نگاه آنها به انقلاب‌اسلامی و علل و عوامل وقوع آن متمایز از دیگران خواهد بود. بنابراین بررسی خاطرات آنها در تاریخ‌نگاری انقلاب‌اسلامی ضروری می‌نماید. فرضیه‌ پژوهش حاضر بر این مبناست، کارگزاران عصر پهلوی مجموعه‌ای از علل و عوامل سیاسی، اداری، اقتصادی و خارجی را در وقوع انقلاب‌اسلامی مؤثر می‌دانند. این مقاله می‌کوشد ضمن معرفی، بررسی و تحلیل ساختاری پروژه تاریخ‌شفاهی ایران، با رویکرد پژوهش موضوع‌محور، علل و عوامل وقوع انقلاب‌اسلامی ایران را در تاریخ‌شفاهی کارگزاران حکومت پهلوی بررسی نماید.